Trước những diễn biến bất lợi về khí hậu, nhất là mực nước biển ngày càng dâng lên làm TPHCM đứng trước nguy cơ ngập úng nặng, chiều 6-3, tại TPHCM, Bộ trưởng Cao Đức Phát cùng đoàn cán bộ Bộ NN-PTNT đã có buổi làm việc với Thành ủy, UBND TPHCM để trình bày một dự án ngăn lũ triều cường cho TP.

Viện dẫn một con số dự báo đến năm 2070, mực nước biển có thể dâng cao thêm 0,9 m và sẽ nhấn chìm nhiều nơi, GS Nguyễn Sinh Huy (Viện Địa lý TPHCM, chủ nhiệm dự án) cảnh báo: “Không thể hình dung TP lúc đó ra sao, nếu chúng ta không xây dựng các công trình chống ngập quy mô ngay từ bây giờ”. GS Huy nhận xét: “Trong khi thực tế, TP không có gì đối phó ngoài vài bờ bao nhỏ. Vì vậy, TP phải bắt tay xây dựng đê bao và cống ngăn triều”. Theo GS Huy, đây chỉ là tuyến “phòng thủ” vòng trong, tương lai sẽ xây dựng thêm cống ngăn triều ở vòng ngoài trên sông Lòng Tàu và Soài Rạp. Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Đào Xuân Học đánh giá, nếu công trình chống ngập được thi công, đây là công trình “mang tầm thế giới”. Theo ông, việc thi công cùng lúc 12 cống ngăn triều là hoàn toàn có thể, vì làm trên sông không vướng đền bù giải tỏa. Ông Nguyễn Giới, nguyên thứ trưởng Bộ NN-PTNT, cũng đánh giá cao dự án này, song lưu ý để làm 6 cống chính trên các sông Phú Xuân, Mương Chuối..., phải mất ít nhất từ 3-5 năm, trong khi vấn đề chống ngập là hết sức cấp bách, vì vậy nên chăng cần tập trung kinh phí xử lý 100 điểm ngập nặng hiện nay ở nội đô TP.

Cùng quan điểm này, ông Trần Quang Phượng, Giám đốc Sở GTCC TPHCM, phân tích: “Dự án này phục vụ chống ngập cho vùng ngoài là chính, trong khi ngập nội đô đang rất cấp thiết. Vì vậy, người làm dự án cần ưu tiên và kết hợp chống ngập nội đô trước”. Ông Phượng cho biết, theo tính toán TP cần 80.000 tỉ đồng để thực hiện các dự án chống ngập, nên kinh phí đưa ra của dự án này cũng có thể chấp nhận được!

Bí thư Thành ủy TPHCM Lê Thanh Hải đã ủng hộ và đánh giá cao sự hợp tác xây dựng dự án của Bộ NN-PTNT cùng nhóm các nhà khoa học. Để sớm triển khai, ông Hải đã đề nghị lãnh đạo UBND TP tổ chức công bố rộng rãi dự án đến nhân dân và lấy ý kiến đóng góp. Theo ông Cao Đức Phát, nếu TPHCM chấp thuận dự án, bộ sẽ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt quy hoạch chung, sau đó bộ lập dự án khả thi trong năm 2008 để năm 2009 hoặc 2010 bắt đầu thi công²

                          QUÝ HIỀN

              (Báo Người Lao động)

Về đầu trang]

---

“Ao tù”… trên sông

Sông Cầu Cốc thuộc hệ thống sông Nhà Lê, có chiều dài chảy qua địa phận TP.Thanh Hoá khoảng 18 km, trong đó 3 km thuộc các phường: Lam Sơn, Đông Sơn và xã Đông Hưng đang trở thành “ao tù” ngâm tre luồng và ném, xả chất thải vô tội vạ.

Trước đây mực nước sông Cầu Cốc thường xuyên được lưu thông, nước sông lên xuống theo mực nước biển nên nước thải được cuốn theo thuỷ triều, không gây ảnh hưởng nhiều đến môi trường sống của người dân ven sông. Kể từ khi cửa sông Cầu Cốc thường xuyên bị đóng âu (ngăn cửa sông không cho nước ra vào thường xuyên) khiến cho dòng chảy của sông không thể lưu thông được, nên chất thải ứ đọng trên sông ngày càng nhiều.

Tại TP.Thanh Hóa, đứng từ trên Cầu Cốc nhìn xuống dưới sông, thấy hàng triệu cây tre, luồng được người dân mua từ các huyện miền núi đưa về, thả bè ngâm rồi trải dài bán buôn trên khắp mặt sông. Đây được xem là chợ lâm sản duy nhất của TP.Thanh Hoá. Mùi hôi thối nồng nặc từ nước sông bốc lên khiến người qua sông phải nín thở, lấy tay che miệng. Ông Nguyễn Công Bình, trưởng phố 18, phường Lam Sơn - nhà ngay cạnh sông than phiền: “Con sông trước đây vốn là dòng chảy lên xuống theo thuỷ triều của nước biển. Gần chục năm nay cửa sông thường xuyên bị đóng âu, nước tù đọng trở thành nơi ngâm tre luồng khiến, nước sông đổi màu đen quánh, bốc mùi nồng nặc rất khó chịu”.

Ven theo hai bên bờ sông ô nhiễm, một cảnh tượng đập vào mắt người qua đường là những bịch rác thải được người dân ném xuống sông nổi lềnh bềnh trên mặt nước. Chị Hoa, một hộ dân sống ven bến sông thuộc phường Lam Sơn nói: “Mấy hôm nay như thế này là còn đỡ đấy! Vào mùa dịch gia súc, gia cầm, chó, gà, vịt chết bị vứt xuống sông bốc mùi khủng khiếp. Chúng tôi không thể chịu nổi nên đành phải tự bỏ tiền thuê người vớt lên đem đi nơi khác chôn”.

Một nguyên nhân nữa khiến sông Cầu Cốc ngày càng ô nhiễm nặng, là do con sông này hứng gần hết lượng nước thải từ hệ thống kênh rạch thoát nước của các cụm dân cư ven sông. Tiêu biểu là hệ thống các cống thải: Đường Tống Duy Tân - Cầu Cốc, Ba Lít chảy qua kênh Vinh ra Cầu Cốc, Chi Giang 23 (QL.1A) xuống Cầu Cốc.

Ông Lê Nguyên Hoa, 75 tuổi, xã Đông Hưng - người sống hơn 20 năm ven sông Cầu Cốc cho biết: “Dòng sông vốn đã ô nhiễm do ngâm tre, luồng và rác thải của người dân ném xuống, nay lại bị thêm nước thải từ trong thành phố xả ra ngày càng nhiều nên nước sông đã chuyển màu đen ngòm. Tình trạng này đang ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của người dân ven sông. Mặc dù chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị lên các cấp chính quyền mong được xử lý, khắc phục nhưng đến nay vẫn chưa thấy có động tĩnh gì”.

Tình trạng ô nhiễm tại sông Cầu Cốc đang gây ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống của người dân xung quanh, nhất là người già và trẻ em. Bà Hoan, 70 tuổi, hàng ngày ngồi bán hàng tạp hoá bên ven sông Cầu Cốc, phường Lam Sơn than phiền: “Tôi tuổi già, nhưng hàng ngày vẫn cứ phải ngửi mùi xú uế từ sông bốc lên nên thường xuyên bị nhức đầu, xổ mũi. Nhiều hôm chỉ ngửi mùi nước ngâm tre, luồng là người tôi nôn nao không chịu được nên đành phải đóng cửa quán…”.

Trên thực tế nguồn nước tại sông Cầu Cốc mỗi tháng vẫn được Công ty Thuỷ nông Thanh Hoá (Sở Nông nghiệp Thanh Hoá) mở âu từ 3 đến 4 lần, nhưng do lượng nước thải ở sông lại quá lớn nên không thể lưu thông hết được, khiến cho nước sông ô nhiễm lại ngày càng ô nhiễm hơn.

Một người dân ven sông phân trần: “Hết ngâm tre luồng, trồng rau muống rồi lại ném, xả rác, nước thải vô tội vạ xuống sông thì làm sao nước thải lưu thông được, trong khi đó một tháng bên thuỷ nông lại chỉ mở âu 3 đến 4 lần”.

Mỏi mòn chờ dự án cải tạo

Qua tìm hiểu và trao đổi với người dân ven sông Cầu Cốc, được phản ánh: Đã nghe có dự án cho di dời chợ lâm sản đi nơi khác để nạo vét, kè hai bên bờ sông, nhưng đến nay vẫn chưa thấy có động tĩnh gì.

Ông Lê Quang Vân, Chủ tịch UBND Phường Lam Sơn cho biết: "Trước tình hình ô nhiễm tại sông Cầu Cốc, Phường đã nhiều lần kiến nghị lên UBND TP.Thanh Hoá yêu cầu Công ty Thuỷ nông Thanh Hoá cho mở âu thường xuyên để lưu thông dòng nước chảy, nhưng đến nay tình trạng này vẫn chưa được điều chỉnh. Một tháng sông Cầu Cốc chỉ được mở âu từ 3-4 lần nên không thể làm thay đổi dòng nước ô nhiễm." Còn việc chợ Lâm sản ngâm tre, luồng dưới sông, ông Vân cho biết thêm, phường cũng đã đề nghị với UBND TP.Thanh Hoá cho di dời đi nới khác nhưng hiện vẫn chưa tìm được chỗ di chuyển hợp lý.

Ông Nguyễn Quang Hải, Chánh văn phòng UBND TP.Thanh Hoá cho biết: Việc chợ Lâm sản (ngâm tre, luồng) tại sông Cầu Cốc gây ô nhiễm nguồn nước và không khí, TP.Thanh Hoá đã có dự án di dời chợ này đi nơi khác nhưng hiện chưa tìm được nơi di chuyển hợp lý. Hiện tại vẫn phải cho người dân tập kết tre luồng tại sông Cầu Cốc một thời gian nữa, rồi tiến tới thành phố sẽ có phương án di dời cụ thể.

Về dự án kè hai bên bờ sông Cầu Cốc, ông Hải cho biết: “Đây là dự án của Bộ Nông nghiệp, hiện dự án này mới được phê duyệt xong và đang tiến hành thiết kế kỹ thuật. Nếu dự án này được thực hiện, nhanh nhất thì cũng phải đến đầu năm 2008 mới có thể triển khai thi công.”

Ông Hải cũng nhận định việc đóng mở âu của Cty Thuỷ nông Thanh Hoá là chưa hợp lý, UBND Thành phố cũng đã kiến nghị nhiều lần với Công ty Thuỷ nông cần cho mở âu thường xuyên hơn, nhưng họ đưa ra lý do: Phải đóng âu để cân đối, điều hoà mực nước cho đồng ruộng, nên không thể đóng mở âu liên tục được.

Từ thực tại ô nhiễm tại sông Cầu Cốc, thiết nghĩ bên cạnh việc các cơ quan chức năng cần sớm cho di dời chợ lâm sản và tiến hành kè bao ven sông, thì việc người dân tự nâng cao ý thức, có trách nhiệm thực hiện phong trào "Toàn dân tham gia bảo vệ môi trường", không đổ và xả rác thải bừa bãi ra sông cũng là việc làm hết sức cần thiết. Có như vậy mới trả lại được sự trong sạch vốn có của sông Cầu Cốcr

                    V.N.N     

Về đầu trang]

 

Khổ vì ô nhiễm

 Cuối tháng 10/2007, qua tìm hiểu thực tế tình trạng ô nhiễm môi trường ở dòng sông rạch Rạp, thấy nước sông ở đây bốc lên mùi hôi thối giống như mùi cá, cua, ốc ủ. Mùi hôi thối này càng nồng nặc ở vàm rạch và tình trạng ô nhiễm rất nghiêm trọng tại khu vực này. Đó là ngay vàm rạch Rạp có bãi bồi khoảng 3.000m², là nơi chứa nước thải của Công ty TNHH Đại Tây Dương. Nước ở đây đen ngòm, bề mặt có một lớp màng màu vàng là bọt và mỡ cá. Theo nhiều bà con sống dọc theo rạch Rạp, mỗi khi nước lớn từ sông Hậu chảy vào rạch thì nguồn nước này cũng chảy vào và mang theo mùi hôi thối, đặc biệt khi người dân tắm hoặc rửa tay chân trên dòng rạch đều bị ngứa, nổi mụn đỏ. Bây giờ không ai dám sử dụng dưới rạch để ăn uống, giặt giũ. Tình trạng ô nhiễm này xảy ra gần 2 tháng nay, người dân có phản ánh, nhưng Công ty vẫn thải nước thải trực tiếp ra ngay khu vực vàm rạch Rạp.

Điều đáng nói là dọc theo 2 bờ rạch Rạp có khoảng 300 hộ dân đang sinh sống, với số nhân khẩu trên 1.000 người. Bà con ở đây chưa có nước máy sử dụng nên lâu nay mọi sinh hoạt từ tắm rửa, giặt giũ, ăn uống đều sử dụng từ nguồn nước dưới dòng rạch Rạp. Tình trạng ô nhiễm nguồn nước xảy ra, người dân phải dùng nước mưa cho sinh hoạt. Khi hết nước mưa, bà con phải chạy xuồng ra giữa sông Hậu múc nước về sinh hoạt.

Ông Trần Quốc Tuấn, Chủ tịch UBND xã Thới Thuận, huyện Thốt Nốt, cho biết: “Địa phương biết tình trạng rạch Rạp ô nhiễm, bà con gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt. Chúng tôi đã ghi nhận sự việc và phản ánh đến ngành chức năng huyện, thành phố để có biện pháp can thiệp, xử lý kịp thời tình trạng này”. Nhà ở gần vàm rạch Rạp, gia đình chị Lê Thị Liên phải hứng chịu mùi hôi thối từ nước thải của Công ty TNHH Đại Tây Dương. Chị Liên cho biết: “Hiện nay, nhà tôi bị ngập nên nước thải của công ty cũng tràn vào nhà, bốc mùi hôi rất khó chịu. Ngửi mùi hôi này, mấy đứa con của tôi đều bị sổ mũi, nhức đầu. Đứa con nhỏ của tôi vừa mổ tim về, bây giờ hay lên cơn mệt vì khó thở. Còn về nước sinh hoạt thì tôi phải xài nước mưa, hết nước mưa thì xin nước khoan của bà con trong xóm xài. Nhưng xin hoài cũng thấy ngại nên tôi bơi xuồng ra sông Cái (sông Hậu) chở nước về xài. Chúng tôi rất mong các ngành chức năng huyện, thành phố nhanh chóng can thiệp để Công ty TNHH Đại Tây Dương trả lại môi trường trong lành cho bà con nơi đây”. Còn bác Lê Văn Giúp, hàng xóm chị Liên nói: “Gần 2 tháng nay, gia đình tôi không dám sử dụng nước dưới sông để tắm rửa, giặt giũ, vì sử dụng thì bị ngứa, phải sử dụng nước mưa cho sinh hoạt. Với môi trường như thế này, tôi sợ bệnh sốt xuất huyết sẽ tái phát. Vì, năm ngoái thời gian này ở đây là ổ bệnh sốt xuất huyết do nước hôi thối tồn đọng sinh muỗi truyền bệnh. Trong tháng 11 năm ngoái, 7 đứa cháu nội của tôi đều bị bệnh sốt xuất huyết, rất may qua khỏi. Chúng tôi tha thiết mong ngành chức năng thành phố sớm can thiệp để bà con nơi đây đỡ khổ”.

Ô nhiễm từ đâu? Theo Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Thốt Nốt, vào đầu năm 2006 Công ty TNHH Đại Tây Dương đi vào hoạt động tại Khu Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp huyện Thốt Nốt trong các lĩnh vực chế biến thủy sản, thức ăn gia súc, dầu cá, bột cá; sản xuất bao bì giấy và in ấn bao bì các loại...Tuy nhiên, trong thời gian đầu hoạt động, công ty này đã xả nước thải trực tiếp ra sông Hậu, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống của người dân xung quanh. Thanh tra Sở Tài nguyên- Môi trường TP Cần Thơ đã tiến hành kiểm tra và lập biên bản xử lý, yêu cầu khắc phục tình trạng này bằng cách xây dựng hồ xử lý nước thải.

Sau đó, Công ty xây dựng hệ thống xử lý nước thải bằng phương pháp xử lý vi sinh nguồn nước thải, với công suất xử lý 3.500m³/ngày. Nhưng, qua 2 lần Sở Tài nguyên - Môi trường thành phố kiểm tra mẫu nước thải đã xử lý của công ty, cho thấy các chỉ tiêu kiểm nghiệm mẫu nước thải đã giảm nhưng vẫn còn vượt tiêu chuẩn môi trường Việt Nam cho phép. Ngày 29/12/2006, Thanh tra Sở Tài nguyên - Môi trường thành phố ra Quyết định số 01/QĐ-XPHC xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường đối với Công ty TNHH Đại Tây Dương. Quyết định này buộc Công ty TNHH Đại Tây Dương khắc phục triệt để tình trạng gây ô nhiễm môi trường nước mặt, trước khi thải ra sông Hậu; đẩy nhanh tiến độ xây dựng, nâng cấp hệ thống xử lý nước thải... Trong thời gian Công ty báo đang khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, tháng 05/2007, Sở Tài nguyên - Môi trường TP Cần Thơ tiến hành lấy mẫu nước thải sau khi xử lý của công ty để kiểm tra chất lượng, kết quả cho thấy trong đó có 3/5 chỉ tiêu vượt mức cho phép, do đó, Sở yêu cầu Công ty tiếp tục sửa chữa, nâng cấp kỹ thuật xử lý nước thải. Đến tháng 08/2007, Sở Tài nguyên - Môi trường tiếp tục lấy mẫu nước của công ty để kiểm nghiệm, kết quả có 1/5 chỉ tiêu chưa đạt yêu cầu. Công ty TNHH Đại Tây Dương báo đã tiếp tục nâng cao kỹ thuật xử lý nước thải và yêu cầu các ngành chức năng kiểm tra chất lượng. Ngày 23/10/2007, Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Thốt Nốt kết hợp cùng Sở Tài nguyên - Môi trường TP Cần Thơ tiến hành lấy mẫu nước đã xử lý của Công ty để kiểm nghiệm và đang chờ kết quả. Tuy nhiên, trong thời gian này Công ty TNHH Đại Tây Dương lại để xảy ra tình trạng ô nhiễm môi trường khá nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân xung quanh khu vực rạch Rạp.

Lý giải cho vấn đề này, ông Nguyễn Thừa Bửu, Phó Giám đốc Công ty TNHH Đại Tây Dương, cho biết: “Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này do nước lũ lên cao, tràn ngập hồ chứa nước thải của Công ty nên nước thải chảy ra ngoài. Đồng thời, công trình xây dựng hệ thống thoát nước ở Khu Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp Thốt Nốt đang xây dựng, làm ảnh hưởng đến đường dẫn nước thải của công ty, do đó nước thải bị rò rỉ ra bên ngoài, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sinh hoạt của các hộ dân lân cận. Chúng tôi sẽ khắc phục tình trạng này”. Còn ông Phạm Trung Hiếu, Phó Trưởng Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Thốt Nốt, cho biết: “Trong tháng 10/2007, chúng tôi nhận được phản ánh của Ban Quản lý Khu Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp huyện Thốt Nốt là người dân phản ánh hệ thống xử lý nước thải của Công ty TNHH Đại Tây Dương đưa vào hoạt động nhưng không liên tục. Có khi Công ty thải nước thải  trực tiếp ra sông, gây ô nhiễm môi trường nước.

Hiện nay, người dân ở rạch Rạp thuộc ấp Thới Thạnh, xã Thới Thuận hết sức bức xúc vì phải sống trong tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, với nguy cơ các dịch bệnh như sốt xuất huyết, thổ tả, đường hô hấp... đe dọa. Thiết nghĩ, Công ty TNHH Đại Tây Dương cũng cần nghiêm túc chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường trong hoạt động sản xuất. Các ngành chức năng nên can thiệp kịp thời và có biện pháp xử lý nghiêm đối với trường hợp gây ô nhiễm môi trường của Công ty TNHH Đại Tây Dương, để trả lại môi trường trong sạch cho người dân ở ấp Thới Thạnh, xã Thới Thuận, huyện Thốt Nốt.

               P.V (Báo Cần Thơ)

[Về đầu trang]

---