Ðặt làm trang chủ

    Google   

                 | Trợ giúp | Sitemap | Liên hệ |   

             | Hộp Thư |
     

 

 
 

 



   


            
 


TÌM HIỂU VỀ BẦU CỬ QUỐC HỘI Ở CHÂU ÂU

                                                                                HOÀNG XUÂN HÒA*

 I. KHÁI QUÁT MỘT SỐ CUỘC BẦU CỬ QUỐC HỘI.

     Các cuộc bầu cử là sinh hoạt chính trị bình thường ở các quốc gia châu Âu. Hiện nay ở châu Âu, ngoài các cuộc bầu cử của các quốc gia còn có thêm bầu cử Nghị viện châu Âu được tổ chức 5 năm một lần theo hình thức phổ thông đầu phiếu. Tuy vậy các cuộc bầu cử cũng không hoàn toàn giống nhau và công tác tiến hành bầu cử cũng có những điểm riêng biệt. Sau đây khái quát một số cuộc bầu cử trong thời gian gần đây.

* Vương quốc Anh: Chế độ quân chủ Nghị viện với vai trò chính của Nghị viện là: thẩm tra và chất vấn hoạt động của chính phủ, tranh luận và thông qua luật, cho phép chính phủ nâng thuế. Ở Vương quốc Anh có ba chính đảng chính, gồm: Công Đảng, Đảng Bảo thủ và Đảng Dân chủ Tự do tham gia bầu cử vào Nghị viện. Một số đảng phái chính trị nhỏ khác cũng có đại diện trong nghị viện Vương quốc Anh và trong các cơ quan chính quyền phân cấp ở Xcốt-len, xứ Uên và Bắc Ai-len. Thường đảng nào giành được đa số ghế sẽ thành lập chính phủ sau tổng tuyển cử. Theo truyền thống, Vua đề nghị lãnh đạo của đảng giành được đa số ghế hoặc nhận được sự ủng hộ của đa số thành viên trong Hạ Nghị viện sau tổng tuyển cử thành lập chính phủ hay còn gọi là cơ quan hành pháp. Chính phủ quyết định và thực hiện chính sách trong nhiệm kỳ 5 năm tiếp theo. Mặc dù vậy, theo Hiến pháp, Thủ tướng có thể yêu cầu tổ chức một cuộc tổng tuyển cử vào bất kỳ thời điểm nào trong nhiệm kỳ của mình.

Trong thời gian bầu cử, Vương quốc Anh được chia thành nhiều đơn vị bầu cử. Mỗi đơn vị bầu cử này bầu một Nghị sĩ trong Hạ Nghị viện theo tiêu chí lấy từ trên xuống - có nghĩa là ứng cử viên nào có số phiếu bầu cao nhất ở mỗi đơn vị bầu cử thì sẽ trúng cử. Cuộc bầu cử quốc hội gần đây nhất ngày 10-5-2010 ba đảng chính cùng với một số đảng nhỏ và ứng viên độc lập cùng tranh 650 ghế trong Hạ viện Anh Quốc. Cuộc bầu cử đã kết thúc với một kết quả chưa từng có tại nước này trong vòng 34 năm qua khi không có đảng nào giành được đa số ghế tối thiểu để đứng ra thành lập chính phủ. Sau kết quả cuộc tổng tuyển cử, Nữ hoàng có nghĩa vụ (theo quy ước có từ lâu) mời người dường như có nhiều khả năng thu phục được niềm tin của Hạ viện để trở thành thủ tướng và thành lập một chính phủ. Trong điều kiện cuộc bầu cử lần này Đảng Bảo thủ (về nhất trong cuộc bầu cử) và đảng Dân chủ Tự do (về thứ ba) đã đàm phán và tìm ra những lĩnh vực mà hai đảng này thống nhất về chính sách, đồng thời đạt được thỏa thuận chia sẻ quyền lực với việc Thủ lĩnh đảng Dân chủ Tự do, ông Nick Clegg đồng ý làm phó Thủ tướng. Nữ hoàng Anh Elizabeth đã chỉ định ông David Cameron Thủ lĩnh đảng Bảo thủ đứng ra tiếp nhận vị trí Thủ tướng, thành lập chính phủ mới, sau khi ông Gordon Brown Thủ tướng đương nhiệm từ chức.

* Ở một số quốc gia mới được độc lập hoặc một số quốc gia mới thay đổi thể chế chính trị các cuộc bầu cử quốc hội cũng có những đặc điểm riêng. Thí dụ: như ngày 12-12-2010, khoảng 1,6 triệu cử tri Kosovo đã đi bỏ phiếu để bầu ra 120 nghị sĩ của Quốc hội mới, trong đó ít nhất 10 ghế được dành cho người Serbia. Đây là lần đầu tiên Kosovo tổ chức tổng tuyển cử, kể từ khi nước này tuyên bố tách ra khỏi Cộng hòa Serbia vào năm 2008. Theo các nhà quan sát, cuộc bầu cử lần này không chỉ là để bầu ra một quốc hội cho Kosovo mà còn là một trắc nghiệm quan trọng để đo “mức độ trưởng thành chính trị” của quốc gia nhỏ bé này, đặc biệt là quyết tâm của Kosovo tiếp tục quá trình gia nhập Liên minh châu Âu. Cuộc bầu cử tại Kosovo diễn ra dưới sự giám sát của 170 quan sát viên của Mạng lưới châu Âu quan sát bầu cử (ENEMO), và được hơn 120 đoàn ngoại giao của Liên minh châu Âu chăm chú theo dõi. Kosovo đơn phương tuyên bố tách khỏi Cộng hòa Serbia đầu năm 2008. Đa số các nước trên thế giới không công nhận độc lập của Kosovo với lý do hành động đơn phương của Kosovo sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm, mở đường cho làn sóng ly khai trên khắp thế giới. Hiện tại, Kosovo mới chỉ được 72 nước công nhận, trong đó có Mỹ và 22 nước Liên minh châu Âu. Cộng hòa Serbia không thừa nhận Kosovo và vẫn luôn coi nước này là một tỉnh của mình.

Không như Kosovo, Ucraina có chế độ chính trị đa nguyên. Số lượng đảng phái chính trị đăng ký tại Bộ Tư pháp thay đổi hàng năm và trung bình có trên 120 đảng phái chính trị trong danh sách đăng ký. Để có thể đăng ký tại Bộ Tư pháp, đảng phái chính trị phải có danh sách đảng viên đăng ký ủng hộ theo luật định là trên 100.000 người và để có thể tham gia tranh cử đại biểu của mình trong Quốc hội, thì đảng chính trị phải có đăng ký thành lập tại Bộ Tư pháp trước thời điểm bầu cử một năm. Từ cuộc bầu cử Quốc hội năm 2006, sau khi cải cách chính trị (đạo luật số 2222 có hiệu lực, như là điều khoản bổ sung của Hiến pháp) thì Ucraina trở thành quốc gia có thể chế chính trị Nghị viện - Tổng thống, theo đó vai trò và quyền lực của Tổng thống giảm, còn vai trò và quyền lực của Thủ tướng và Quốc hội tăng lên đáng kể trong hệ thống quyền lực nhà nước.

Theo quy định của pháp luật Ucraina, Ủy ban bầu cử Trung ương và các Ủy ban bầu cử địa phương là những cơ quan chịu trách nhiệm về tổ chức bầu cử, theo dõi giám sát các đơn vị bầu cử tại các địa bàn cư dân. Trong các Ủy ban bầu cử địa phương phải có đại diện các đảng chính trị và khối chính trị tham gia và làm quan sát viên theo luật định. Công tác tổ chức bao gồm cả việc in phiếu bầu, tuyên truyền về bầu cử để động viên cử tri tham gia, tổ chức mạng thông tin và chuyển dữ liệu, cũng như bảo đảm an ninh dữ liệu bầu cử. Chính quyền hành pháp chịu trách nhiệm về địa điểm, phương tiện và an ninh khu vực bầu cử. Ủy ban bầu cử Trung ương sử dụng ngân sách bầu cử theo luật định và công khai. Mỗi cuộc bầu cử ở Ukraina cần khoảng 100 triệu USD từ ngân sách. Các đảng chính trị, ngoài phần tài chính do ngân sách cấp cho để tổ chức và tuyên truyền bầu cử, còn có thể tự đầu tư tài chính từ ngân sách của mình, nhưng phải công khai thông qua một tài khoản bầu cử để Ủy ban bầu cử Trung ương kiểm soát theo dõi, nhằm mục đích không cho bất cứ cá nhân hay tổ chức nước ngoài nào có thể cấp nguồn tài trợ trái phép. Mọi ấn phẩm tuyên truyền đều phải ghi rõ số lượng bản in và nơi in... nghĩa là mọi chi phí tranh cử đều phải được công khai.

Cũng theo đạo luật số 2222 được Quốc hội thông qua ngay sau cách mạng Cam (ngày 8-12-2004), thì kể từ 1-1-2006, Quốc hội Ucraina sẽ được bầu theo danh sách các đảng chính trị. Số lượng đại biểu của mỗi đảng tham gia trong Quốc hội tỷ lệ với số phần trăm cử tri đã bỏ phiếu cho đảng của họ trên tổng số phiếu bầu hợp lệ của cử tri tổng số đại biểu Quốc hội theo Hiến pháp là 450. Trước bầu cử 90 ngày, các đảng chính trị tham gia đăng ký tranh cử đều phải nộp công khai cho Ủy ban bầu cử Trung ương một danh sách những người được đảng đề xuất là ứng viên đại biểu Quốc hội. Danh sách này đã được xếp theo thứ tự ưu tiên, không thay đổi và được công bố công khai trên báo chí cho cử tri biết. Luật không cấm các đảng chính trị ký kết liên minh bầu cử thành khối chính trị có tư cách như một chủ thể chính trị. Việc làm này của các đảng nhằm thu hút cử tri để tạo sức mạnh trong quá trình tranh cử, tuy nhiên phải đăng ký với Ủy ban bầu cử Trung ương đúng theo hạn định. Kết quả bầu cử được tính theo số lượng cử tri ủng hộ từng đảng chính trị (hoặc khối liên minh chính trị) và được công bố công khai. Sau khi Tòa Hiến pháp tuyên bố kết quả bầu cử là hợp hiến, thì Ủy ban bầu cử Trung ương căn cứ theo danh sách và tỷ lệ phần trăm phiếu bầu của cử tri cho mỗi đảng trúng cử, mà công khai số lượng đại biểu và tên tuổi đại biểu Quốc hội của mỗi đảng, cấp chứng chỉ đại biểu Quốc hội cho từng người và công khai trên phương tiện thông tin đại chúng. Những đảng chính trị không đạt được ủng hộ của cử tri trên 3% so với số đã tham gia bỏ phiếu hợp lệ, thì theo luật định, là không vượt qua ngưỡng tối thiểu trúng cử, nghĩa là đảng này sẽ không có một đại diện nào tham gia Quốc hội trong nhiệm kỳ đó. Cuộc bầu cử Quốc hội năm 2006 có 47 đảng chính trị tham gia nhưng chỉ có 5 đảng vượt qua ngưỡng 3%.

* Bầu cử nghị viện châu Âu: Có thể nói đây là cuộc bầu cử xuyên quốc gia lớn nhất hành tinh. Từ năm 1979 Nghị viện châu Âu được bầu cử trực tiếp 5 năm một lần theo thể thức phổ thông đầu phiếu. Nghị viện có quyền kiểm soát ngân sách Liên minh châu Âu kể từ thập niên 70  của thế kỷ XX và có quyền phủ quyết đối với việc bổ nhiệm Ủy ban châu Âu.

Nghị viện châu Âu (Europarl hay EP) là một nghị viện với các nghị sĩ được bầu cử trực tiếp của Liên minh châu Âu (EU). Nghị viện cùng với Hội đồng Liên minh châu Âu (the Council) tạo thành lưỡng viện, cơ quan lập pháp của các thể chế của Liên minh. Nghị viện và Hội đồng tạo thành cơ quan lập pháp cao nhất của Liên minh và được mô tả là một trong những cơ quan lập pháp quyền lực nhất thế giới. Tuy nhiên, các quyền bị giới hạn bởi quyền hạn mà các các quốc gia thành viên giao cho Cộng đồng châu Âu. Nghị viện châu Âu bao gồm 750 nghị sĩ (Nghị sĩ Nghị viện châu Âu) được phân chia cho các quốc gia theo dân số. Nghị viện châu Âu cấu thành khu bầu cử dân chủ lớn thứ hai thế giới (sau Ấn Độ) và là khu bầu cử dân chủ xuyên quốc gia lớn nhất trên thế giới.

Tại cuộc bầu cử gần đây nhất từ ngày 4-6-2009, công dân của 27 nước thành viên Liên minh châu Âu sẽ chọn người đại diện cho mình ở Quốc hội thuộc tầng cấp liên quốc gia này. Cuộc bầu cử được tiến hành tại Anh và Hà Lan, rồi lần lượt diễn ra tại các thành viên khác của Liên minh châu Âu cho đến ngày chủ nhật (ngày 7-6). Thông thường, tỉ lệ người dân đi bầu ở cấp châu Âu rất thấp, khoảng 40% tổng số cử tri. Tỷ lệ 63% cử tri đi bầu của kỳ đầu tiên năm 1979 vẫn là con số mơ ước của lãnh đạo châu Âu. Vì vậy tổng số cử tri đủ tư cách là 349 triệu, nhưng theo dự đoán, số cử tri đi bầu có thể chỉ đạt một nửa do sự bất mãn của người dân EU về tỷ lệ thất nghiệp cao và kinh tế trì trệ. Cuộc chiến Iraq cũng sẽ là một vấn đề quan trọng ảnh hưởng đến kết quả bầu cử. Theo các cuộc thăm dò công bố thì 53% người được hỏi cho biết họ không quan tâm đến cuộc bầu cử và 62% nói họ chẳng có lý do gì để đi bầu. Bản thân nghị viện châu Âu (EP) đã chi 27 triệu USD từ tiền dân đóng thuế để quảng cáo cho kỳ bầu cử, thậm chí thuê hẳn một công ty quan hệ công chúng của Đức, là nước được bầu nhiều đại biểu nhất tính theo dân số, làm công tác tuyên truyền nhưng hầu như không tạo được sự chú ý với người dân.

 II. MỘT SỐ NHẬN XÉT

* Hoạt động tranh cử

Đây là hoạt động quan trọng trong quá trình vận động bầu cử ở châu Âu. Các buổi vận động chính trị ở khu vực ứng cử thường có cả các dân biểu hay đại diện chính quyền khu vực cùng tham gia. Để nắm vững thực tế ở khu vực họ không chỉ tiếp xúc qua hội họp mà còn gõ cửa từng nhà, lắng nghe những lời phàn nàn của từng người dân về những vấn đề thiết thực nhất đối với cuộc sống hàng ngày của họ. Kiểu gặp trực tiếp từng người như thế này sẽ mất rất nhiều thời gian, nhưng chắc chắn sẽ buộc các nghị sĩ tương lai phải biết tường tận từng câu chuyện của mỗi căn hộ, mỗi khu phố hơn là kiểu hội họp ở phường, hay kể cả họp tổ dân phố. Có ứng viên như còn thuộc lòng từng ngõ tắt, tên của các tòa cao ốc và còn quen biết rất nhiều người trong khu vực ứng cử.

Thể thức tranh luận truyền hình, được cho là “học của Hoa Kỳ” cũng được áp dụng ở châu Âu. Hoạt động tranh cử chính thức diễn ra trên đài phát thanh và đài truyền hình đối với các đảng có ứng cử viên tham gia bầu cử. Tại từng vòng các đảng và nhóm đại diện tại Quốc hội được phép sử dụng chương trình với thời lượng khác nhau. Thời lượng này được chia làm hai chương trình có thời gian bằng nhau, một nửa dành cho nhóm thuộc phe đa số và một nửa dành cho nhóm không thuộc phe đa số. Các nhà quan sát tin rằng các cuộc bầu cử dần dần sẽ chịu nhiều tác động của mạng Internet.

* Thời gian bầu cử

Anh và vài nước không có lịch bầu cử định sẵn nên trên thực tế, Thủ tướng có thể công bố cuộc tổng tuyển cử mới và theo thủ tục phải xin phép Nữ hoàng giải tán Quốc hội. Tại nhiều quốc gia theo quy định về nhiệm kỳ quốc hội của hiến pháp, tổng thống là người đưa ra quyết định về thời gian bầu cử. Ngoài ra tiến hành bầu cử còn có thể có các nguyên nhân khác. Ví dụ như cuộc bầu cử Quốc hội hôm 12-12, ở Kosovo được tổ chức trước thời hạn sau khi chính phủ liên hiệp đứng đầu là cựu Thủ tướng Hashim phải giải tán do không vượt qua được cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Hoặc chính quyền mới tại Kyrgyzstan lại quyết định tiến hành bầu cử quốc hội khóa mới sau khi tổ chức thành công cuộc trưng cầu dân ý, với kết quả đa số cử tri ủng hộ việc chuyển từ nước Cộng hòa tổng thống sang Cộng hòa nghị viện cũng như ủng hộ bà Rosa Otunbaeva làm Tổng thống Kyrgyzstan trong thời kỳ quá độ.

* Tài chính bầu cử

Tài chính bầu cử ở các nước châu Âu có điểm khác nhau, nhưng về cơ bản có sự giống nhau ở các nước Tây Âu.

Năm trước bầu cử, các quỹ nhận hỗ trợ tài chính để tài trợ cho các hoạt động tranh cử đăng ký trên một tài khoản đặc biệt do một tổ chức tài chính được ủy nhiệm mở và quản lý (có thể là cá nhân hoặc hiệp hội). Tài khoản tranh cử của mỗi ứng cử viên ghi lại nguồn thu và chi của ứng cử viên đó cũng như những lợi ích mang lại. Tài khoản này không được để bị thâm hụt và được chuyển về Ủy ban Quốc gia về Tài khoản tranh cử và tài chính chính trị hai tháng trước cuộc bầu cử. Các khoản chi tiêu có quy định mức trần cho các đơn vị bầu cử. Các doanh nghiệp không được đóng góp cho chiến dịch bầu cử và số tiền ủng hộ của mỗi cá nhân đều được quy định mức trần. Ứng cử viên nào đạt được hơn 5% số phiếu sẽ được Chính phủ hoàn lại chi phí cho các hoạt động tranh cử (tờ rơi, áp phích trên các pa nô bầu cử hoặc bản tin) cũng như một số tiền thực chi, giới hạn một nửa của mức trần.

* Cá độ bầu cử

Theo truyền thống tại Anh, bầu cử cũng là dịp để các hãng cá độ đặt cược, hệt như trước các giải bóng đá. Không chỉ người Anh bình thường mới có thể tham gia cá cược mà những hãng cá cược lớn có ở trên mạng như William Hill cũng xem đây là cơ hội để khởi động mùa cá cược.

Thông qua các cuộc thăm dò dư luận cho thấy đảng nào đang có lợi thế dẫn điểm trước thì dân cá độ sẽ đặt cược nhiều hơn. Vì vậy, chỉ số ăn thua trong cá độ kết quả bầu cử cũng được các nhà quan sát chính trị theo dõi rất sát để xem dư luận đánh giá, xem xét tương quan giữa các đối thủ mà điều chỉnh chiến lược tranh cử cho hợp lý.

* TS, nguyên biên tập viên Tạp chí Nghiên cứu châu Âu

 | MỤC LỤC | Trở Về đầu trang  |          



Vài nét về
Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc

                                                                                              DƯƠNG DANH DY*

        Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc (gọi tắt là Hiệp thương Nhân dân hay Chính Hiệp) là một cơ quan cố vấn chính trị của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, là tổ chức của Mặt trận thống nhất yêu nước của nhân dân Trung Quốc, là cơ cấu quan trọng của hợp tác đa đảng và hiệp thương chính trị, bao gồm các đảng viên Đảng Cộng sản và các thành viên không phải đảng viên, do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo, là một hình thức quan trọng phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa trong đời sống chính trị Trung Quốc. Trong giai đoạn cải cách mở cửa, Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân cũng là nơi thảo luận các nguyên tắc của chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc. Hội nghị Hiệp thương Chính trị nhân dân Trung Quốc là do các dân tộc Trung Quốc trải qua đấu tranh cách mạng lâu dài cùng với các đảng phái chính trị, các nhân sĩ dân chủ không đảng phái, các đoàn thể nhân dân, các nhân sĩ yêu nước các giới cùng sáng lập từ trước thành lập Trung Quốc mới do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo. Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc còn được gọi là “Tân Chính hiệp” (Chính hiệp mới) để phân biệt với “Cựu Chính hiệp” (Chính hiệp cũ) được triệu tập tháng 1-1946 (Cựu Chính hiệp có sự tham gia của 5 tổ chức là Quốc Dân Đảng, Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đồng minh Dân chủ Trung Quốc, Đảng Thanh niên Trung Quốc và Xã hội Hiền đạt, thành lập ngày 10-1-1946, đến tháng 11 cùng năm do Quốc Dân Đảng huỷ bỏ quyết nghị của Hội Nghị Hiệp thương, một mình tuyên bố triệu tập “Quốc dân đại hội” khiến “Cựu Chính hiệp” giải thể).

Ngày 30-1-1949, Bắc Kinh được giải phóng, và tại đây vào ngày 15-6 Uỷ ban trù bị của Hiệp thương Chính trị mới đã họp, có 134 đại biểu của 23 tổ chức tham gia. Ngày 17-9, hội nghị toàn thể lần thứ hai Hội nghị trù bị Hiệp thương Chính trị quyết định đặt tên Hội nghị Hiệp thương Chính trị mới là “Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc”. Là cơ quan quan trọng hợp tác đa đảng phái và hiệp thương chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, là hình thức quan trọng tuyên dương dân chủ xã hội chủ nghĩa trong đời sống chính trị Trung Quốc nên ngay từ khi thành lập, đoàn kết và dân chủ đã là hai chủ đề lớn của Chính hiệp. Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc tổ chức đại hội hàng năm vào cùng thời điểm với Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc.

Ngày 21-9-1949, Hội nghị toàn thể lần thứ nhất Hiệp thương Chính trị mới họp tại Bắc Kinh, tuyên bố Hội nghị Hiệp thương Chính trị mới chính thức thành lập, tham gia có 662 đại biểu thay mặt cho 46 đơn vị. Hội nghị đã thông qua Cương lĩnh chung của Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc, Điều lệ tổ chức của Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc và Luật tổ chức Chính phủ nhân dân trung ương nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Hội nghị còn thông qua quốc kỳ, quốc ca, thủ đô... và bầu ra các Ủy viên Uỷ ban toàn quốc khoá một của Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc. Trong điều kiện chưa thể tiến hành bầu cử phổ thông để bầu ra Quốc hội, nên Uỷ ban toàn quốc khoá một đã chấp hành nhiệm vụ nặng nề như là Quốc hội toàn quốc. 

Tháng 9-1954, Hội nghị lần thứ nhất Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc (tức Quốc hội) họp tại Bắc Kinh, công bố “Hiến pháp nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa”. Đến đây, Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Hoa lần thứ nhất với tư cách là tổ chức thi hành chức trách của Quốc hội, đã kết thúc tốt đẹp, nhưng nó vẫn tiếp tục phát huy tác dụng hợp tác đa đảng và hiệp thương chính trị trong đời sống chính trị quốc gia và đời sống xã hội cũng như trong hoạt động hữu hảo đối ngoại và có cống hiến trọng đại trong việc thúc đẩy cách mạng xã hội chủ nghĩa và sự nghiệp xây dựng Tổ quốc. Đến nay, Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc đã có tới khoá 11.

Hiến pháp nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa qui định: chế độ hợp tác đa đảng và hiệp thương chính trị do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo sẽ tồn tại và phát triển lâu dài. Chính hiệp dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc gồm Đảng Cộng sản Trung Quốc và 8 đảng phái dân chủ, nhân sĩ dân chủ không đảng phái, các đoàn thể nhân dân, đại biểu các dân tộc ít người và các giới, đại biểu đồng bào Đài Loan, đồng bào Hồng Công, Ma Cao và kiều bào trở về nước cũng như một số nhân sĩ được mời đặc biệt, có cơ sở xã hội rộng rãi. Chính hiệp có Uỷ ban toàn quốc và Ủy ban cấp dưới, nhiệm kỳ 5 năm. Mỗi Ủy ban thiết lập chức vụ Chủ tịch, các Phó Chủ tịch, Bí thư trưởng. Hội nghị Chính hiệp mỗi năm họp một lần. Uỷ ban Thường vụ gồm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch, Bí thư trưởng và một số Ủy viên Thường vụ. Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Bí thư trưởng là Chủ tịch đoàn Hội nghị, xử lý các công việc quan trọng hàng ngày của Ủy ban Thường vụ.

Uỷ viên Chính hiệp cơ sở do Đảng Cộng sản Trung Quốc cùng cấp hiệp thương với các đảng phái dân chủ, Hội Công thương toàn quốc, các đoàn thể nhân dân.. cử ra, không qua bầu cử.

Uỷ viên Chính hiệp từ cấp huyện trở lên do Chính hiệp cấp đó cử ra, nhưng cũng có thể dùng phương thức do Đảng Cộng sản cùng cấp và các đảng phái dân chủ, hội công thương toàn quốc, các đoàn thể nhân dân hiệp thương giới thiệu. Trong trường hợp đặc biệt, Đảng Cộng sản Trung Quốc có thể đề bạt Ủy viên Chính hiệp toàn quốc, như Hồ Cẩm Đào với cương vị Tổng Bí thư đã phê chuẩn Mao Tân Vũ (cháu nội Mao Trạch Đông) làm Ủy viên Chính hiệp toàn quốc vào tháng 3-2008.

Chính hiệp cấp cơ sở cũng chỉ có các Ủy viên, không có hội viên. Hiện nay, số Ủy ban Chính hiệp địa phương trong cả nước đã lên tới hơn 3.000 cơ sở với hơn 500.000 ủy viên.

Ủy ban toàn quốc và Ủy ban địa phương Chính hiệp có những chức năng chính là hiệp thương chính trị, giám sát dân chủ, tham chính nghị chính.

+ Hiệp thương chính trị là hiệp thương về phương châm chính sách quốc gia và địa phương cũng như những vấn đề quan trọng trong nền chính trị, kinh tế, văn hóa và đời sống xã hội trước khi quyết định, hiệp thương về những vấn đề quan trọng trong quá trình thực thi những quyết sách nói trên. Ủy ban toàn quốc và các Ủy ban địa phương của Chính hiệp có thể căn cứ đề nghị của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ nhân dân, các đảng phái dân chủ, các đoàn thể nhân dân triệu tập hội nghị có người phụ trách các đảng phái và đoàn thể, đại biểu các dân tộc và các giới tham gia, tiến hành hiệp thương, cũng có thể đề nghị các cơ quan kể trên đưa ra hiệp thương những vấn đề quan trọng hữu quan.

+ Giám sát dân chủ là thông qua đề nghị và phê bình giám sát việc tuân thủ Hiến pháp và pháp luật nhà nước, việc quán triệt các phương châm chính sách quan trọng, việc làm của các cơ quan nhà nước cũng như cán bộ làm việc trong các cơ quan nhà nước.

+ Tham chính nghị chính là triển khai điều tra nghiên cứu, phản ánh ý dân, hiệp thương và thảo luận những vấn đề quan trọng trong nền chính trị, kinh tế và đời sống xã hội cũng như những vấn đề được quần chúng nhân dân quan tâm rộng rãi. Thông qua báo cáo điều tra nghiên cứu, đề án, đề nghị cũng như các hình thức khác, nêu ra ý kiến và kiến nghị cho Đảng Cộng sản Trung Quốc và các cơ quan Nhà nước.

Về cơ cấu tổ chức Chính hiệp Trung Quốc có Ủy ban toàn quốc Chính hiệp có nhiệm kỳ là 5 năm, hiện nay là nhiệm kỳ lần thứ 11. Ủy ban toàn quốc gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch và Tổng Thư ký.

Ủy ban toàn quốc thành lập Ban Thường vụ điều hành công việc. Ban Thường vụ gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký, Ủy viên Ủy ban toàn quốc. Chủ tịch chủ trì công việc của Ban Thường vụ; Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký hỗ trợ công tác với Chủ tịch. Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký tổ chức Hội nghị Chủ tịch để giải quyết những việc quan trọng của Ban Thường vụ.

Ủy ban toàn quốc căn cứ vào nhu cầu của công việc mà thiết lập nhiều Ủy ban chuyên môn. Mỗi Ủy ban chuyên môn có một Chủ nhiệm, các Phó Chủ nhiệm và Ủy viên tiến hành các hoạt động thường xuyên dưới sự lãnh đạo của Ban Thường vụ và Hội nghị Chủ tịch. Hiện nay, Chính hiệp có các Ủy ban chuyên môn sau:

1. Ủy ban đề xuất đề án.
2. Ủy ban kinh tế.
3. Ủy ban dân số, tài nguyên và môi trường.
4. Ủy ban giáo dục, khoa học, văn hóa, y tế và thể dục.
5. Ủy ban xã hội và pháp luật.
6. Ủy ban dân tộc và tôn giáo.
7. Ủy ban Hồng Kông, Ma Cao, Đài Loan và kiều bào.
8. Ủy ban đối ngoại.
9. Ủy ban tư liệu.

Ủy ban toàn quốc thiết lập Văn phòng dưới sự điều hành của Tổng Thư ký; dưới Tổng Thư ký có các Phó Tổng thư ký hỗ trợ công việc.
Dưới đây là một vài tư liệu liên quan:

 Danh sách người đứng đầu Chính hiệp các khoá:

1. Mao Trạch Đông, khoá I (1949 - 1954), tiếp đó là Chủ tịch danh dự các khoá II, II, IV
2. Chu Ân Lai, khoá II, III, IV (1954 - 1976)
3. Đặng Tiểu Bình, khoá V (1978 -1983)
4. Đặng Dĩnh Siêu, khoá VI (1983 - 1988)
5. Lý Tiên Niệm, khoá VII (1988 - 1992)
6. Lý Thuỵ Hoàn, khoá VIII, khoá IX (1993 - 2003)
7. Giả Khánh Lâm, khoá X, khoá XI (2003 - đến nay)

Những đảng phái tham gia Chính hiệp:

1. Đảng Cộng sản Trung Quốc
2. Uỷ ban Quốc Dân đảng Cách mạng Trung Quốc
3. Dân Chủ Đồng minh Trung Quốc
4. Hội Kiến quốc Dân chủ Trung Quốc
5. Hội Xúc tiến Dân chủ Trung Quốc
6. Đảng Nông Công Dân chủ Trung Quốc
7. Đảng Chí Công Trung Quốc
8. Cửu Tam học xã
9. Đồng minh Dân chủ Tự trị Đài Loan.

* Chuyên viên cao cấp, nguyên   Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Quảng Châu - Trung Quốc.

 | MỤC LỤC | Trở Về đầu trang  |          

 

 

 
 
 

 

 
 
  ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM          
 

   bến nhà Rồng ( TP Hồ Chí Minh )


Khuê các Văn miếu
TP Hà Nội

 

    Dinh Thống nhất

              Mai Châu Hoà Bình


    Biển Hà Tiên       

 
 

|   Giới thiệu  |   Mặt trận Tỉnh Thành  | Tổ chức thành viên |  Hội đồng tư vấn   |   English

| TCMT | Trở Về đầu trang  |

Tòa soạn | Lịch sử | Thỏa thuận sử dụng | Trợ giúp | Sitemap | Liên hệ
© 2008 Trang TTĐT - Cơ quan UBTW MTTQ Việt Nam.
Giấy phép số:111/GP-BC của Bộ Thông tin và Truyền thông • Trưởng ban Biên tập: LÊ BÁ TRÌNH • Phó ban Biên tập: NGUYỄN TUẤN ANH
Địa chỉ: 46 Tràng Thi - Hà Nội • ĐT:04-9287401;  Email:
ubmttqvn@mattran.org.vn