|
NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG PHỐI HỢP
GIỮA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM VỚI BỘ NỘI VỤ
HÀ QUANG NGỌC*
Điều 9 Hiến pháp 1992, Điều 1 và Điều 2 Luật Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam quy định Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên minh chính
trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính
trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai
cấp, các tầng lớp xã hội, các dân tộc, các tôn giáo và người Việt
Nam định cư ở nước ngoài. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là bộ phận của
hệ thống chính trị của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam do
Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, là cơ sở chính trị của chính quyền
nhân dân, nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng, tập hợp khối đại đoàn kết
toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, nơi hiệp thương, phối
hợp và thống nhất hành động của các thành viên, góp phần giữ vững
độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ, thực hiện
thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước vì mục
tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh.
Nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tập hợp, xây dựng khối đại
đoàn kết toàn dân, tăng cường sự nhất trí về chính trị và tinh thần
trong nhân dân; tuyên truyền, động viên nhân dân phát huy quyền làm
chủ, thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, nghiêm chỉnh thi hành
Hiến pháp và pháp luật, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, đại
biểu dân cử và cán bộ, công chức nhà nước; tập hợp ý kiến, kiến nghị
của nhân dân để phản ánh, kiến nghị với Đảng và Nhà nước; tham gia
xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân; cùng Nhà nước chăm lo, bảo
vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân; tham gia phát triển
tình hữu nghị, hợp tác giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân các nước
trong khu vực và trên thế giới.
Điều 1 Nghị định số 48/2008/NĐ-CP của Chính phủ quy định Bộ Nội vụ
là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về
các ngành, lĩnh vực: tổ chức hành chính, sự nghiệp nhà nước; chính
quyền địa phương, địa giới hành chính; cán bộ, công chức, viên chức
nhà nước; hội, tổ chức phi chính phủ; thi đua, khen thưởng; tôn giáo;
cơ yếu; văn thư, lưu trữ nhà nước và quản lý nhà nước đối với các
dịch vụ công thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ theo quy định của pháp
luật.
Theo Quy chế phối hợp công tác giữa Chính phủ với Đoàn Chủ tịch Uỷ
ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (ban hành kèm theo Quyết
định số 465/TTg ngày 27-8-1994 của Thủ tướng Chính phủ), Bộ Nội vụ
và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có trách nhiệm phối hợp trong quá trình
hai cơ quan cùng thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của
mình theo các quy định của pháp luật:
1. Phối hợp thực hiện có hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng,
thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí
Trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Bộ Nội vụ và Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam đã cùng phối hợp để tập trung ban hành, hướng dẫn và
tuyên truyền, giám sát việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí
trong sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước; sử dụng tài sản công
trong khối các cơ quan hành chính nhà nước. Đây là một trong những
nội dung quan trọng của Chương trình tổng thề cải cách hành chính do
Bộ Nội vụ chủ trì. Qua phản ánh của nhân dân thông qua các tổ chức
của mình, Mặt trận đã kiến nghị Bộ Nội vụ tăng cường công tác kiểm
tra, hướng dẫn việc quản lý sử dụng tài sản công tại các cơ quan
hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, kịp thời chấn chỉnh và xử lý
các sai phạm, thu hồi các khoản chi sai chế độ, định mức, mua sắm và
trang bị tài sản đắt tiền.
Thông qua việc giám sát cán bộ, công chức, đảng viên, Mặt trận đã
kiến nghị Bộ Nội vụ có biện pháp xử lý nghiêm các cán bộ, công chức
gây lãng phí trong quản lý, sử dụng tài sản công; triệt để tiết kiệm,
tránh lãng phí trong việc tổ chức hội nghị, tập huấn, mittinh, kỷ
niệm ngày thành lập ngành, đón nhận danh hiệu thi đua, đi công tác,
khảo sát học tập; không kết hợp tổ chức hội nghị, hội thảo với tham
quan du lịch. Đồng thời, Bộ Nội vụ và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã
cùng phối hợp để tăng cường sự giám sát kiểm tra của nhân dân và các
tổ chức, đoàn thể quần chúng trong quản lý, sử dụng tài sản công và
ngân sách nhà nước. Đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản
và các dự án sử dụng ngân sách nhà nước, hoạt động phối hợp tập
trung vào việc chống lãng phí, tiết kiệm trong quy hoạch và thực
hiện các dự án đầu tư cụ thể; việc bố trí vốn đầu tư trong các dự án
đảm bảo tính đồng bộ, hiệu quả cao. Khi thực hiện các dự án phải đảm
bảo chất lượng của công trình, đồng thời, nâng cao năng lực và trách
nhiệm trong các khâu khảo sát, thiết kế, thi công, kiểm tra, giám
sát, nghiệm thu, quyết toán công trình.
Giám sát các công trình phúc lợi công cộng, giám sát, đánh giá tình
hình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng nhà
đất; các công trình phúc lợi công cộng; tài nguyên môi trường; tổ
chức khai thác có hiệu quả, đúng theo công năng và mục đích của các
công trình phúc lợi công cộng.
Thông qua việc phối hợp thực hiện công tác kiểm tra, đánh giá tình
hình quản lý, sử dụng các mặt bằng, nhà đất thuộc sở hữu Nhà nước
của các cơ quan, tổ chức nhà nước, Bộ Nội vụ và Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam đã cùng làm rõ thực trạng của việc sử dụng không đúng mục
đích, lãng phí của các cơ quan, tổ chức này để kiên trì góp ý đấu
tranh, đề xuất phương án xử lý (thu hồi, bán đấu giá...) để tạo
nguồn vốn đầu tư phục vụ phát triển kinh tế của đất nước bằng các dự
án cụ thể.
2. Phối hợp trong công tác xây dựng và phổ biến pháp luật, đặc biệt
là nâng cao vai trò phản biện xã hội trong quá trình xây dựng luật;
tăng cường phổ biến giáo dục pháp luật trong nhân dân
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Đảng ta đã yêu cầu: “Nhà
nước ban hành cơ chế để Mặt trận và các đoàn thể nhân dân thực hiện
tốt vai trò giám sát và phản biện xã hội”.
Vai trò giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
thực chất là sự phản hồi đến từ phía mọi người dân trong xã hội đối
với sự lãnh đạo và quản lý đất nước, đối với nền hành chính quốc gia.
Giám sát, phản biện mang tính nhân dân.
Bằng con đường thông qua các tổ chức đại diện cho quyền lợi của mình
mà Mặt trận là khâu trung tâm, người dân có thể nói lên ý kiến của
mình. Ngoài giám sát và phản biện xã hội, thì giáo dục, tuyên truyền,
phổ biến pháp luật cũng chính là con đường để người dân thực hiện
quyền làm chủ của mình, tham gia vào quá trình cải cách hành chính.
3. Phối hợp tham gia chuẩn bị và tổ chức thành công các cuộc bầu cử
đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp đảm bảo dãn chủ, đúng
pháp luật
Bộ Nội vụ đã phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể
tổ chức cho cử tri học tập tìm hiểu để nắm vững tiêu chuẩn, thành
phần, cơ cấu đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, tổ chức
các cuộc tọa đàm về tiểu sử ứng cử viên, tiếp xúc ứng cử viên nhằm
giúp cho cử tri có cơ sở sáng suốt lựa chọn những đại biểu có đủ
phẩm chất năng lực để tham gia vào cơ quan quyền lực Nhà nước.
Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã cùng với Ban
Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các tỉnh, huyện, thị, xã, phường,
thị trấn cùng các thành viên của Mặt trận cùng cấp tổ chức công tác
hiệp thương, giới thiệu người ra ứng cử đại biểu Quốc hội và Hội
đồng nhân dân các cấp, đảm bảo các thủ tục, tiêu chuẩn, đúng quy
trình và đúng thời gian luật định. Đồng thời Mặt trận cùng các tổ
chức thành viên Mặt trận có kế hoạch phối hợp với các cơ quan Nhà
nước cùng cấp trong việc thực hiện các bước công tác của cuộc bầu cử
và vận động cử tri đi bỏ phiếu đông đủ, đảm bảo các cuộc bầu cử đại
biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp luôn đạt kết quả cao.
4. Phối hợp xây dựng chính sách tiền lương đối với cán bộ chuyên
trách Mặt trận Tổ quốc
Bộ Nội vụ đã phối hợp với Ban Thường trực Uỷ ban Trung ương Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam nghiên cứu, tổng hợp những quy định còn bất hợp lý
trong chính sách tiền lương đối với cán bộ chuyên trách của Mặt trận
Tổ quốc để đề xuất, kiến nghị với Chính phủ xem xét, giải quyết.
Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả hoạt động phối hợp xây dựng chính
sách tiền lương đối với cán bộ chuyên trách Mặt trận Tổ quốc, Ban
Thường trực Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với
Bộ Tài chính (Bộ Nội vụ là cơ quan chủ trì) để xây dựng văn bản
hướng dẫn, đôn đốc các địa phương căn cứ khối lượng công việc, mối
tương quan giữa các đoàn thể ở xã, phường, thôn, tổ dân phố và khả
năng ngân sách của địa phương để xem xét, có chế độ phụ cấp đối với
cán bộ chuyên trách Mặt trận Tổ quốc, phù hợp tình hình thực tế địa
phương.
5. Phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với Bộ Nội vụ trong việc
công khai, minh bạch các thông tin quản lý và giải quyết các yêu cầu,
kiến nghị liên quan đến các lĩnh vực quản lý nhà nước của nhân dân
Báo cáo tổng hợp ý kiến cử tri của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại mỗi
kỳ họp Quốc hội đều cho thấy người dân và doanh nghiệp luôn lo lắng
đến việc tổ chức chỉ đạo thực hiện các chủ trương, chính sách, bởi
đây đang là khâu yếu nhất trong hoạt động của bộ máy hành chính. Mặt
khác, khi thực hiện thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân ở huyện,
quận, phường theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 (khóa
X), khi không còn Hội đồng nhân dân thì thiết chế nào sẽ thay thế
Hội đồng nhân dân để đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm
chủ của nhân dân. Công tác phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
với Bộ Nội vụ trong việc công khai, minh bạch các thông tin quản lý
và giải quyết các yêu cầu, kiến nghị liên quan đến các lĩnh vực quản
lý nhà nước của nhân dân thì cơ chế phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam với Bộ Nội vụ nên ban hành dưới hình thức một Quy chế phối
hợp.
Quy chế cũng cần Chính phủ và Bộ Nội vụ bảo đảm sự tham gia của
người dân trong việc ra quyết định của cơ quan hành chính bằng việc
ủy quyền cho Mặt trận Tổ quốc Việt Nam làm đại diện cho họ. Trước
mắt cần khuyến khích sự tham gia của các tổ chức thành viên Mặt trận
trong việc soạn thảo, ban hành và thực thi các quyết định của cơ
quan hành chính, đặc biệt là các quyết định có ảnh hưởng trực tiếp
đến đời sống kinh tế, xã hội và môi trường của người dân địa phương
và hội viên của họ. Cần xác định cơ quan hành chính phải cung cấp
thông tin liên quan đến việc triển khai các dự án hoặc chính sách
tại địa phương, cần minh bạch và công khai hóa thông tin, nhất là
những thông tin về ảnh hưởng tiêu cực của dự án hoặc chính sách đối
với người dân địa phương khi Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hoặc các tổ
chức thành viên Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có yêu cầu.
* TS, Phó chánh Văn phòng Bộ Nội vụ.
|
TCMT
| Trở Về đầu trang
|
|