|
MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM
VẬN ĐỘNG NGƯỜI VIỆT NAM Ở NƯỚC NGOÀI,
XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC
TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ HIỆN NAY
HÀ VĂN NÚI*
Do diễn biến của lịch sử và với nhiều lý do khác nhau, trong nhiều
thập kỷ qua số người Việt Nam đến sinh sống, định cư, công tác, học
tập ở nước ngoài ngày một tăng. Tính đến nay có khoảng 4 triệu người
Việt Nam sống và làm việc ở 94 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới.
Mặc dù tình hình thế giới luôn có nhiều biến động, song cộng đồng
người Việt Nam ở nước ngoài vẫn đang phát triển theo xu hướng ngày
càng ổn định và hoà nhập với xã hội nơi cư trú. Do nhu cầu của cuộc
sống, đã có trên 2/3 số người Việt Nam ở nước ngoài nhập quốc tịch
nước sở tại.
Về đời
sống kinh tế: đại bộ phận người Việt Nam ở nước ngoài có mức sống
bằng hoặc thấp hơn mức trung bình của người dân sở tại; đa số là làm
thuê, số người khá giả có thu nhập vài triệu USD một năm trở lên còn
ít; các doanh nghiệp của người Việt Nam có khả năng vươn ra cạnh
tranh với thị trường chung còn yếu. Tuy nhiên, số người có quá trình
tích luỹ vốn, kinh nghiệm và có khả năng đầu tư về Việt Nam ngày một
tăng, chủ yếu ở quy mô vừa và nhỏ. Về tiềm năng trí thức, khoa học
và công nghệ: có khoảng trên 400.000 người Việt Nam ở nước ngoài
được đào tạo ở trình độ đại học, trên đại học và công nhân kỹ thuật
bậc cao, một số người có trình độ khoa học và công nghệ cao, có vị
trí quan trọng trong các ngành mũi nhọn, như: điện tử, tin học, sinh
học, vật liệu mới, vật lý hạt nhân, hàng không vũ trụ làm việc ở các
viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện, công ty kinh doanh và
các tổ chức quốc tế. Bên cạnh những trí thức và nhà khoa học đầu
ngành có nhiều kinh nghiệm và uy tín là lực lượng trí thức trẻ ngày
càng tăng, là nguồn lực lớn và rất quan trọng.
Về đời
sống văn hoá và tinh thần: người Việt Nam ở nước ngoài là một cộng
đồng không nhỏ, những nơi tập trung đông người Việt sinh sống là môi
trường thuận lợi cho việc giữ gìn bản sắc văn hoá và truyền thống
dân tộc, nhiều thuần phong mỹ tục trong gia đình và các sinh hoạt
văn hoá cộng đồng được giữ gìn và phát huy. Song, do đặc điểm khách
quan và hoàn cảnh ra đi khác nhau nên sự gắn bó tương trợ lẫn nhau,
tính liên kết của cộng đồng người Việt Nam ở một số nơi không cao.
Nhiều gia đình do không chú ý chăm lo giáo dục con cái nên thế hệ
trẻ sinh trưởng ở nước ngoài có xu hướng xa dần nguồn gốc dân tộc và
những giá trị văn hoá Việt Nam, ngay cả tiếng nói cũng không được
chú ý gìn giữ; một số người vẫn mặc cảm với quá khứ, thành kiến,
thậm chí còn có hành động chống phá, đi ngược lại lợi ích của đất
nước, của dân tộc; trong khi đó các thế lực thù địch đang tìm mọi
cách thực hiện âm mưu “diễn biến hoà bình” chống phá Việt Nam. Tuy
nhiên, hầu hết người Việt Nam ở nước ngoài vẫn mang trong mình tinh
thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, luôn hướng về Tổ quốc và quê
hương. Nếu được thông tin đầy đủ hoặc có điều kiện trở lại Việt Nam
thì hầu hết người Việt Nam ở nước ngoài đều có cách nhìn và nhận
thức đúng đắn hơn về đất nước.
Đặt vấn
đề cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời
và là một nguồn lực, là nhân tố quan trọng góp phần tăng cường quan
hệ hợp tác, hữu nghị giữa nước ta với các nước, Đảng và Nhà nước
Việt Nam đã có nhiều chủ trương, chính sách quan tâm đến cộng đồng
người Việt Nam ở nước ngoài. Nghị quyết 36-NQ/TW của Bộ Chính trị
Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khoá IX) đã đề ra 9
nhiệm vụ chủ yếu về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài;
Chính phủ và Quốc hội đã ban hành nhiều văn bản Luật, Pháp lệnh,
Nghị định và các chính sách liên quan đến người Việt Nam ở nước
ngoài. Những chủ trương, chính sách đúng đắn, cởi mở của Đảng và Nhà
nước đã tạo môi trường và động lực quan trọng cho cộng đồng người
Việt Nam ở nước ngoài về thăm quê hương hoặc đầu tư về làm ăn ngày
càng tăng và có hiệu quả. Tuy nhiên, còn một số mặt hạn chế trong
quá trình thực hiện các chủ trương, chính sách và một số vấn đề cụ
thể đối với người Việt Nam ở nước ngoài vẫn cần phải tiếp tục giải
quyết, bổ sung và hoàn thiện.
Trong bối
cảnh Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng vào cộng đồng quốc tế, một
yếu tố có ý nghĩa quyết định là, Việt Nam phải có đủ nội lực để tham
gia hội nhập một cách bình đẳng. Nội lực của đất nước được hình
thành từ nhiều yếu tố, nhưng quan trọng nhất là bắt nguồn từ sức
mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trong đó cộng đồng người
Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời và là một trong
các nguồn lực của dân tộc Việt Nam. Để cộng đồng người Việt Nam ở
nước ngoài thực sự gắn bó với đất nước, với dân tộc và phát huy được
vai trò to lớn của mình, vấn đề có ý nghĩa rất quan trọng đặt ra là
cần phải tiếp tục quán triệt tinh thần của Nghị quyết 36-NQ/TW của
Bộ Chính trị nhằm tạo nên sự chuyển biến sâu sắc về nhận thức quan
điểm của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước
ngoài. Cần đặt công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài vào bối
cảnh tình hình quốc tế đã có những diễn biến mới và Việt Nam đang
trong quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng vào cộng đồng quốc tế.
Phải thực sự coi công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài là
nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành và của
toàn xã hội. Đi đôi với việc tiếp tục bổ sung, hoàn thiện các chính
sách cũng như việc tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương,
chính sách đối với người Việt Nam ở nước ngoài, cần có định hướng về
nội dung, đối tượng vận động, phải có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ
các hoạt động, vận động có chiều sâu trên cơ sở phát huy được vai
trò các tổ chức Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các
đoàn thể nhân dân.
Trong
nhiệm vụ tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam có chức năng, nhiệm vụ rất quan trọng trong việc
vận động người Việt Nam ở nước ngoài, một bộ phận không tách rời của
cộng đồng dân tộc Việt Nam. Chương trình của Chính phủ thực hiện
Nghị quyết 36-NQ/TW của Bộ Chính trị có đề cập: “Kiến nghị Uỷ ban
Trung ương Mặt Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận
kiện toàn, củng cố và tăng cường tổ chức bộ máy nhằm đáp ứng nhu cầu
ngày càng cao về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài trong
thời gian tới”. Thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam đã đề ra “Chương trình hành động của Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác
đối với người Việât Nam ở nước ngoài” và đã triển khai chương trình
này trong toàn hệ thống Mặt trận. Cụ thể, Ban Thường trực Uỷ ban
Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã chỉ đạo phối hợp tổ chức hội
nghị quán triệt Nghị quyết 36-NQ/TW của Bộ Chính trị ở các tỉnh,
thành phố; Phối hợp với Uỷ ban về người Việt Nam ở nước ngoài tổ
chức giới thiệu Nghị quyết 36-NQ/TW của Bộ Chính trị cho các tổ chức
Hội người Việt Nam ở nước ngoài nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm,
tạo sự chuyển biến trong các cấp, các ngành và toàn xã hội về công
tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài. Ban Thường trực Uỷ ban
Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam còn phối hợp với Uỷ ban về
người Việt Nam ở nước ngoài và Hội Liên lạc với người Việt Nam ở
nước ngoài hướng dẫn việc thành lập cũng như nội dung hoạt động của
Hội ở các địa phương.
Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam đã cùng với Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước
ngoài và Hội thân nhân kiều bào vận động kiều bào hướng về quê hương,
đất nước; phát huy vai trò những người Việt Nam tiêu biểu ở nước
ngoài qua việc tập hợp, tổ chức vận động cộng đồng người Việt Nam ở
nước ngoài; tạo điều kiện cho đại biểu tham gia các hoạt động chính
trị - xã hội lớn của đất nước, như: tổ chức cho các đại biểu về tham
dự Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, mời các cá nhân tiêu biểu tham
gia Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (có 14 vị là Ủy viên
Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khoá VI). Hàng năm, Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài, các
hội nói trên còn phối hợp tổ chức gặp mặt người Việt Nam ở nước
ngoài về thăm quê hương đất nước nhân dịp tết cổ truyền của dân tộc;
tổ chức nhiều đoàn kiều bào có công, tiêu biểu về nước tham dự Lễ
giỗ tổ Hùng Vương, Lễ kỷ niệm Quốc khánh, lấy ý kiến đóng góp vào dự
thảo văn kiện Đại hội X của Đảng Cộng sản Việt Nam; tổ chức cho cộng
đồng người Việt Nam ở nước ngoài tham dự cuộc thi “Tìm hiểu 60 năm
nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, tham gia tổ chức các cuộc
gặp mặt, giao lưu cho thanh thiếu niên kiều bào tại Việt Nam nhân
dịp hè hàng năm.
Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam đã tích cực tham gia ý kiến với Chính phủ, với Quốc
hội về việc ban hành các văn bản Luật, Pháp lệnh, chính sách có liên
quan đến người Việt Nam ở nước ngoài, nhất là việc giải quyết những
vấn đề liên quan đến nguyện vọng thiết tha của quảng đại người Việt
Nam ở nước ngoài như: Chính sách đầu tư, phát huy đội ngũ trí thức
kiều bào, vấn đề dạy tiếng Việt, miễn thị thực nhập cảnh, vấn đề mua
nhà ở, hồi hương và vấn đề khen thưởng... Những chủ trương, chính
sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước cùng với các hình thức vận động
sinh động, phù hợp của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tạo nên môi
trường thuận lợi, thu hút ngày càng tăng sự quan tâm hướng về quê
hương, đất nước của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Để tiếp
tục phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc vận
động cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài xây dựng khối đại đoàn
kết toàn dân tộc; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần đổi mới nội dung và
hình thức vận động. Trước hết, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp cần
phối hợp chặt chẽ với Hội liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài
quan tâm xây dựng và hướng dẫn nội dung hoạt động cho các Hội liên
lạc các tỉnh, thành phố; phối hợp với Uỷ ban Nhà nước về người Việt
Nam ở nước ngoài, với các cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài,
các vị Uỷ viên Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở nước
ngoài, xây dựng và phát huy vai trò của Hội người Việt Nam ở nước
ngoài làm lực lượng nòng cốt để tuyên truyền các chủ trương, chính
sách của Đảng và Nhà nước cũng như nắm vững những tâm tư, nguyện
vọng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam cần mở rộng các hoạt động tiếp xúc, giao lưu trực tiếp với
các nhóm trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài để lắng nghe
những ý kiến khác nhau, những nguyện vọng khác nhau, giúp cho Đảng
và Nhà nước có những điều chỉnh phù hợp về các chủ trương, chính
sách đối với người Việt Nam ở nước ngoài.
Để thực
hiện tốt nhiệm vụ của mình, bản thân Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng
cần phải tăng cường về tổ chức, bộ máy và lực lượng cán bộ chuyên
môn làm công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài; cần chủ động
phối hợp chặt chẽ các hoạt động của các tổ chức nhân dân với các
hoạt động của các cơ quan của Nhà nước trong công tác đối với người
Việt Nam ở nước ngoài.
Với những
thành quả to lớn của đất nước sau hơn 20 năm đổi mới, với vị thế của
Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng cao và với những chủ trương,
chính sách đúng đắn, rộng mở của Đảng và Nhà nước, hy vọng đó sẽ là
niềm cổ vũ và động lực to lớn giúp cho cộng đồng người Việt Nam ở
nước ngoài ngày càng cảm thông sâu sắc và gắn bó hơn với quê hương,
đất nước, tạo nên sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đưa đất
nước ta vững bước đi lên trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.
* Uỷ viên Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Trưởng ban Kinh tế
và Đối ngoại Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
|