Thực hiện phương hướng, nội dung tăng
cường và đổi mới công tac Mặt trận trong giai đoạn Cách mạng hiện nay, Đại
hội toàn quốc lần thứ III Mặt trận Tổ quốc Việt Nam họp từ ngày 2 đến ngày 4
tháng 11 năm 1988 tại Hà nội, đã nhất trí thông qua Chương trình hành động
của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong thời gian 5 năm (1988 - 1993) như sau:
1/ Tham gia xây dựng và phát triển nền dân
chủ xã hội chủ nghĩa
Tham gia xây dựng và phát triển nền dân
chủ xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ hàng đầu của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Cần
tập trung thực hiện một số công việc sau đây:
+ Xây dựng chính quyền nhân dân:
Thực hiện đúng và đầy đủ quyền hạn, trách
nhiệm trong các cuộc bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, trước hết
làm tốt việc hiệp thương giới thiệu người ra ứng cử, bảo đảm cho việc bầu cử
tiến hành thật sự dân chủ và đúng pháp luật. Thường xuyên giữ mối liên hệ
giữa cử tri với đại biểu dân cử, thực hiện quyền được nghe đại biểu dân cử
báo cáo về hạot động, cả quyền đề nghị bãi miễn nếu có đại biểu không còn đủ
tư cách. Chú trọng tập hợp ý kiến nhân dân phản ánh với cơ quan dân cử về
các vấn đề cần đưa ra xem xét và quyết định tại Quốc hội và Hội đồng nhân
dân, kể cả vấn đề nhân sự. Cùng với cơ quan dân cử và đại biểu dân cử tổ
chức việc tiếp dân, giải quyết các đơn từ khiếu tố của nhân dân.
+ Về xây dựng và thực hiện các chủ trương,
chính sách pháp luật:
Chủ động tổ chức nghiên cứu và tập hợp ý
kiến nhân dân đóng góp vào các dự thảo về chủ trương, chính sách pháp luật
trước khi các văn bản được quyết định. Kiến nghị với Đảng và Nhà nước những
chủ trương, chính sách, pháp luật mói liên quan đến việc củng cố tăng cường
khối đại đoàn kết toàn dân. Truyên truyền sâu rộng các chủ trương chính sách
của Đảng và pháp luật của Nhà nước, động viên nhân dân nghiêm chỉnh chấp
hành; đấu tranh chống mọi vi phạm, nhất là vi phạm các quyền tự do, dân
chủvà lợi ích chính đáng của công dân đã được pháp luật công nhận. Giúp đỡ
Hội Luật gia, đoàn Luật sư và các Hội thẩm nhân dân hoạt động có kết quả.
+ Tổ chức thực hiện quyền kiểm tra, giám
sát của nhân dân
Phối hợp với các cơ quan dân cử, với các
đại biểu dân cử thực hiện quyền giám sát của nhân dân đối với hoạt động của
các cơ quan Nhà nước, đấu tranh thực hiện dân chủ, công khai, công bằng xã
hội, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mọi công dân, thực hiện rộng rãi
chủ trương "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" ở tất cả các cấp
+ Thiết thực tham gia cuộc vận động "làm
trong sạch và nâng cao sức chiến đấu của tổ chức Đảng , làm trong sạch và
nâng cao hiệu lực quản lý của bộ máy Nhà nước, làm lành mạnh các quan hệ xã
hội?;"
Đi sâu đi sát nhân dân, phản ánh trung
thực và đầy đủ với Đảng và Nhà nước ý kiến nhân dân đối với cán bộ, đảng
viên cảu Đảng và cán bộ nhân viên Nhà nước; phát hiện với Đảng những người
tốt trong quần chúng, xứng đáng được kết nạp vào Đảng, những phần tử thoái
hoá biến chất cần thanh lọc ra khỏi Đảng, ra khỏi bộ máy Nhà nước; hậu thuẫn
cho giới báo chí, tạo công luận mạnh mẽ lên án tệ quan liêu, cửa quyền độc
đoán ức hiếp quần chúng trong bộ máy lãnh đạo và quản lý ở các cấp, tạo điều
kiện để cán bộ lãnh đạo Đảng và Nhà nước tiếp xúc đối thoại với nhân dân,
với các tầng lớp xã hội, các dân tộc, các tôn giáo.
2/ Động viên các tầng lớp nhân dân đảy
mạnh sản xuất, thực hành tiết kiệm nhằm thực hiện các chương trình kinh tế
và kế hoạch Nhà nước.
Xây dựng và phát triển kinh tế là vấn đề
có liên quan mật thiết đến đời sống nhân dân, đến sự nghiệp đoàn kết dân
tộc. Cần tích cực vận động nhân dân thi đua đẩy mạnh sản xuất, hoàn thành kế
hoạch Nhà nước, thực hiện 3 chương trình kinh tế lớn, nhất là chương trình
lương thực - thực phẩm. Đồng thời theo sát tình hình thực hiện các chủ
trương chính sách mới về kinh tế, xã hội và các quy định về đổi mới quản lý
để kịp thời góp ý kiến với Đảng và Nhà nước, nhằm phát huy mọi tiềm lực sản
xuất, tháo gỡ khó khăn, bảo đảm lợi ích chính đáng của các thành phần kinh
tế và các tầng lớp xã hội.
Trong nông nghiệp chú trọng động viên toàn
dân ở nông thôn đấu tranh thực hiện đúng và hoàn thiện cơ chế khoán mới,
thực hiện tốt chính sách và pháp luật của về đất đai, nhằm huy động sức mạnh
tổng hợp của mọi thành phần kinh tế phát triển sản xuất nông nghiệp và từng
bước xây dựng nông thôn mới.
Trong công nghiệp, thủ công nghiệp và giao
thông vận tải, chú trọng thực hiện chính sách của Nhà nước đối với các thành
phần kinh tế ngoài quốc doanh, động viên nhân dân thuộc các thành phần này
hăng hái phát triển sản xuất và kinh doanh, kiến nghị với Nhà nước tiếp tục
tháo gỡ trở ngại khó khăn, đẩy mạnh sản xuất.
Tổ chức động viên nhân dân ở địa bàn dân
cư đẩy mạnh kinh tế gia đình, phát triển các hình thức sản xuất và dịch vụ,
vận động nhân dân đoàn kết, tương trợ cùng nhau phấn đấu ổn định đời sống.
Tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động nhân dân
mua công trái xây dựng Tổ quốc, động viên khen thưởng kịp thời những người
tốt, địa phương làm tốt, góp phần cùng với Nhà nước chuẩn bị khâu trả nợ
dân, đồng thời cải tiến cách làm, cách phối hợp để Mặt trận làm đúng chức
năng vận động của mình. Đẩy mạnh cuộc vận động nhân dân gửi tiền dư vào quỹ
tiết kiệm, kiến nghị với Nhà nước khâu lãi suất, đúng với tinh thần "vừa ích
nước, vừa lợi nhà". Phong trào xây dựng quỹ thọ cần được phát triển sâu rộng
trong cả nướcvới nhiều hoạt động thiết thực đồng thời cũng cần đề nghị để có
mức lãi suất đặc biệt đối với quỹ này. Phát động quần chúg đấu tranh chống
lãng phí, tham ô, tệ nạn ăn cắp của công. Cùng với các tổ chức thành viên và
phối hợp với chính quyền, xây dựng được những quy chế và biện pháp cụ thể
trong việc kiểm tra giá cả và bảo đảm chất lượng sản phẩm để bảo vệ lợi ích
của người tiêu dùng.
3/ Vận động nhân dân thực hiện các chính
sách xã hội và văn hoá
Tiếp tục vận động nhân dân thực hiện các
chính sách xã hội, vận dụng đúng đắn phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng
làm" đẩy mạnh các cuộc vận động xây dựng và phát triển nền văn hoá mới.
Thực hiện tốt chính sách đối với cán bộ
lão thành Cách mạng, những người về hưu, những người có công với nước và lực
lượng phụ lão, có biên pháp và hình thức phong phú trong việc chăm lo sức
khoẻ, đời sống vật chất, tinh thần và phát huy nhiệt tình khả năng của lực
lượng này trong phong trào quần chúng, nhất là trên địa bàn dân cư.
Quan tâm tham gia giáo dục, bồi dưỡng, đào
tạo thế hệ trẻ về mọi mặt. Trước mắt, tạo điều kiện cho thanh niên được học
hành, có công ăn việc làm, được vui chơi giải trí lành mạnh, có lối sống xã
hội chủ nghĩa. Cần có nhiều hình thức tổ chức và hoạt động thích hợp với
tuổi trẻ, nhất là ở cơ sở. Quang tâm bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu niên
nhi đồng theo 5 điều Hồ Chủ tịch dạy.
Phối hợp chặt chẽ và thường xuyên với các
tổ chức thành viên, nhất là với Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật, Liên
hiệp các hội văn học nghệ thuậtvà các cơ quan Nhà nước, có biện pháp chăm lo
đời sống tinh thần, vật chất của đội ngũ tri thức, tạo điều kiện thuận lợi
để anh chị em phát huy được tài năng trí tuệ cống hiến cho sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Động viên nhân dân cùng Nhà nước tìm cách
giải quyết những vấn đề bức thiết trong đời sống kinh tế và văn hoá của đồng
bào các dân tộc, đẩy mạnh cuộc vận động định canh, định cư, xử lý tốt mối
quan hệ giữa đồng bào dân tộc với lực lượng vũ trang và đồng bào miền xuôi
lên xây dựng vùng kinh tế mới, quan hệ giữa đồng bào tại chỗ với các cơ sở
kinh tế quốc doanh đóng tại địa phương. Mặt trận tác động một cách tích cực
nhất để các cơ quan Đảng, chính quyền có thái độ thần trọng, nghiêm túc khi
giải quyết các việc có liên quan đến lợi ích mỗi dân tộc và tình cảm dân tộc
của mỗi người dân. Coi trọng việc thực hiện chính sách đúng đắn đối với
người Hoa.
Đối với đồng bào các tôn giáo, Uỷ ban Mặt
trận và các tổ chức thành viên đi sâu nứm vững tình hình thực hiện chính
sách tự do tín ngưỡng, kién nghị với Đảng và Nhà nước những chủ trương biện
pháp làm cho mọi người hiểu rõvà xử lý kịp thời những trường hợp vi phạm
chính sách. Giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức tôn giáo yêu
nước hoạt động có hiệu quả.
Đáp ứng ngày càng tốt nhu cầu chính đáng
của đồng báo Việt Nam ở nước ngoài, vừa ổn định cuộc sống hoà nhịp vào xã
hội sở tại, vừa giữ gìn bản sắc dân tộc, gắn bó với quê hương, giúp đồng bào
hiểu rõ tình hình đất nước và tạo điều kiện thuận lợi để đồng bào được về
thăm quê hương, giúp đỡ gia đình và người thân ở trong nước và góp phần vào
sự nghiệp kinh tế văn hoá của đất nước, đồng thời theo dõi đóng góp ý kiến
để các chủ trương, chính sách được thi hành đúng đắn?; Coi trọng công tác
vận động các gia đình có thân nhân ở nước ngoài.
Tích cực góp phần giải quyết các vấn đề
cấp bách về xã hội: trẻ em mồ côi, người tàn tật và người già cả không nơi
nương tựa, nạn cờ bạc, rượu chè, văn hoá phẩm đồi truỵ, lối sống xa hoa truỵ
lạc, ô nhiễm môi trường?;Đẩy mạnh cuộc vận động xây dựng nếp sống mới, cuộc
vận động kế hoạch hoá gia đình. Vận động giới văn hoá, văn nghệ và toàn dân
thực hiện tốt chính sách văn hoá, văn nghệ của Đảng và Nhà nước.
4/ Vận động nhân dân tăng cường củng cố
quốc phòng, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.
Vận động quần cúng tích cực tham gia sự
nghiệp quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân, gắn liền với yêu cầu làm tốt
các nhiệm vụ về dân chủ hoá và xây dựng kinh tế.
Đẩy mạnh phong trào chăm sóc lực lượng vũ
trang, nhất là ở tuyến trước, ở biên giới, hải đảo, chăm sóc thương binh,
gia đình liệt sĩ, gia đình bộ đội, chú trọng giám sát, kiểm tra và giúp đỡ
các cơ quan Nhà nước thực hiện đúng và đầy đủ các chính sách của Nhà nước
đối với các đối tượng trên. Vận động thanh niên làm tốt nghĩa vụ quân sự và
quan tâm chăm sóc đời sống số cán bộ, chiến sĩ xuất ngũ va chuyển ngành.
Tuyên truyền vận động nhân dân nêu cao
cảnh giác Cách mạng, tích cực tham gia công tác bảo vệ an ninh chính trị,
trật tự an toàn xã hội, nhất là ở khu dân cư. Kết hợp với các cơ quan thông
tin đại chúng biểu dương những gương tốt về bảo vệ pháp luật và kỷ cương xã
hội, tạo sức ép mạnh mẽ của công luận lên án, cô lập và đòi nghiêm trị bọn
phản cách mạng, bọn đầu sỏ phá hoại kinh tế, bọn đầu cơ buôn lậu, ăn cắp tài
sản xã hội chủ nghĩavà bọn gây rối trật tự an toàn xã hội. Vận động nhân dân
"sống và làm việc theo pháp luật". ủng hộ hoạt động của các
lực lượng an ninh và các cơ quan thi hành pháp luật, đồng thời giúp đỡ các
lực lượng và cơ quan này làm trong sạch đội ngũ.
5/ Tăng cường hoạt động đối ngoại của Mặt
trận Tổ quốc
Tăng cường hoạt động đối ngoại của Mặt
trận Tổ quốc với những phương thức hoạt động đa dạng, động viên sự tham gia
rộng rãi của các tầng lớp nhân dân, tích cực đống góp vào cuộc đấu tranh
chung vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Tranh thủ sự
đồng tình và ủng hộ của nhân dân thế giới đối với công cuộc xây dựng và bảo
vệ đất nước cuả nhân dân ta.
Phát triển hơn nữa sự hợp tác anh em giữa
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với các Mặt trận, các phong trào nhân dân và các
tổ chức xã hội của Liên xô, Lào, Cam-Pu-Chia và các nước xã hội chủ nghĩa
khác, làm cho mối quan hệ này ngày càng đa dạng, thiết thực, đẩy mạnh sự
trao đổi thông tin và kinh nghiệm, ủng hộ và giúp đỡ lẫn nhau. Thiết lập và
mở rộng quan hệ với các tổ chức chính trj, xã hội và các nhà hoạt động chính
trị, xã hội ở tất cả các nước.
Mở rộng phong trào bảo vệ hoà bình và các
hoạt động đoàn kết, hữu nghị quốc tế theo hướng ngày càng mang tính quần
chúng rộng rãi, phát triển đến cơ sở, có nội dung thiết thực.
6/ Đổi mới phương thức hoạt động và củng
cố, tăng cường tổ chức Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Chương trình hành động trên không thể thực
hiện được tốt nếu không đổi mới phương thức hoạt động và củng cố, tăng cường
tổ chức của Uỷ ban Mặt trận các cấp.
Trước hết, cần tổ chức tốt việc phối hợp
và thống nhất hành động giữa các tổ chức thành viên, giữa Mặt trận với chính
quyền, từ trung ương đến cơ sở và xây dựng được quy chế cụ thể về các mối
quan hệ này. Đồng thời trong quan hệ với quần chúng, phải khắc phục được
bệnh quan liêu, phải đi sâu, đi sát với nhân dân, nắm bắt kịp thời tâm tư,
nguyện vọng, ý kiến nhân dân, phát hiện và kiến nghị với Đảng và Nhà nước
giải quyết các quyền lợi chính đáng của nhân dân. Ngoài trách nhiệm chung,
cần đi sâu vận động giới phụ lão, các trí thức tiêu biểu, các chức sắc trong
các tôn giáo, những người tiêu biểu trong các dân tộc, người Việt Nam định
cư ở nước ngoài và thân nhân trong nước, các nhà tư sản, những người sản
xuất, kinh doanh tư nhân, cá thể.
Giải quyết tốt mối quan hệ giữa Uỷ ban Mặt
trận với các tổ chức thành viên, giữa Uỷ ban Mặt trận cấp trên với Uỷ ban
Mặt trận cấp dưới. Quan hệ giữa các tổ chức thành viên là quan hệ dân chủ,
bình đẳng, tôn trọng tính độc lập của từng tổ chức, hợp tác thống nhất hành
động, phê bình và tự phê bình để cùng nhau thúc đẩy việc thực hiện các nhiệm
vụ và Điều lệ của Mặt trận. Quan hệ giữa Uỷ ban Mặt trận cấp trên và cấp
dưới phải chặt chẽ, có nền nếp thông suốt và kịp thời, cả về mặt tổ chức cán
bộ và nội dung công tác.
Chú trọng cải tiến sinh hoạt và hoạt động
của Uỷ ban Mặt trận các cấp, bảo đảm nội dung thiết thực và đươc bàn bạc
thật dân chủ. Cần tạo điều kiện thuận lợi để mọi Uỷ viên Uỷ ban Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam phát huy được trí tuệ và năng lực trong hoạt động của Mặt
trận.
Cần hướng về cơ sở, giúp cơ sở củng cố và
mở rộng đoàn kết, đẩy mạnh sản xuất, thực hành tiết kiệm, xây dựng cuộc sống
mới, tham gia quản lý Nhà nước, quản lý kinh tế -xã hội, từng bước thực hiệc
chế độ tự quản trên địa bàn dân cư
Kiện toàn Uỷ ban Mặt trận các cấp, bảo đảm
cho Uỷ ban Mặt trận vừa tiêu biểu cho khối đoàn kết toàn dân, vừa có năng
lực hoạt động thực tiễn. Ngoài số uỷ viên đại diện cho các tổ chức thành
viên, cho Uỷ ban Mặt trận cấp dưới trực tiếp, cần mở rộng theo hướng tăng
thêm đại diện các dân tộc, các tôn giáo, trí thức, đại diện những người sản
xuất, kinh doanh tư nhân, cá thể. Củng cố bộ phận thường trực Uỷ ban bao gồm
những cán bộ có năng lực và tón nhiệm với quần chúng, đủ sức thực hiện các
chủ trương, kế hoạch công tác của Uỷ ban . Quan tâm công tác đào tạo bồi
dưỡng, bố trí sắp xếp và ổn định đội ngũ làm công tác Mặt trận , kể cả việc
thực hiện chế độ, chính sách đối với cán bộ. Để Uỷ ban Mặt trận có thể đi
sau, đề xuất với Đảng và Nhà nước về chủ trương, chính sách pháp luật ?; cần
thành lập các ban chuyên đề ở từng cấp, trước hết là ở Trung ương và cấp
tỉnh, thành về các vấn đề dân chủ và pháp luật, kinh tế, xã hội?; Các ban
này không nằm trong biên chế, bao gồm những chuyên gia giỏi trong các lĩnh
vực hoạt động. Chủ trương cải tiến và nâng cao chất lượng các tờ báo và bản
tin, nhất là báo Đại Đoàn kết, đẩy mạnh công tác phát hành và sử dụng báo
đến cơ sở. Tăng cường công tác xuất bản những sách báo về chuyên môn, nghiệp
vụ công tàc Mặt trận, tiến hành công tác tổng kết và nghiên cứu lý luận về
Mặt trận, xúc tiến việc viết sử Mặt trận. Tạo thêm kinh phí hoạt động bằng
tổ chức sản xuất, dịch vụ và các hình thức khác như có sự đống góp, ủng hộ
của các tổ chức, cá nhân ở trong và ngoài nước, những khoản trích nộp cảu
các cơ quan Nhà nước trong các cuộc vận động chung, phong trào chung.
*
* *
Chương trình hành động trên đây là những
nét lớn đã được thông qua tại Đại hội. Quá trình tổ chức thực hiện sẽ được
bổ sung, điều chỉnh cho thích hợp, đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của đất nước, của
nhân dân. Với tinh thần Đoàn kết và Đổi mới, đại diện các tổ chức thành viên
và Uỷ ban Mặt trận các cấp đều nhất trí vươn lên, chung sức phấn đấu thực
hiện bằng được chương trình hành động đã đề ra, đưa công tác Mặt trận và tổ
chức Mặt trận Tổ quốc lên ngang tầm nhiệm vụ Cách mạng để góp phần vào việc
thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ - mục tiêu kinh tế - xã hội do Đại hội lần
thứ VI của Đảng đề ra.