(Báo cáo của Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa V tại Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam toàn quốc lần thứ VI

do ông Huỳnh Đảm, Uỷ viên Trung ương Đảng,

Tổng Thư ký trình bày ngày 22-9-2004)

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước,

Thưa các vị khách quý,

Thưa các vị đại biểu !

Hôm nay, tại Hà Nội, Thủ đô thân yêu, chúng ta long trọng tiến hành Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đại hội đầu tiên của thế kỷ mới, của thiên niên kỷ mới, đánh dấu một thời kỳ phát triển quan trọng của dân tộc ta, thời kỳ đẩy nhanh và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Đại hội của chúng ta diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa rất quan trọng: đất nước sau hơn 3 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ IX Đảng Cộng sản Việt Nam, trong bối cảnh đầy khó khăn và thách thức với những diễn biến phức tạp và khó lường của cục diện chính trị - kinh tế thế giới, song với truyền thống kiên cường, thông minh và sáng tạo, nhân dân ta phát huy những thành quả đã đạt được, đoàn kết, kiên trì đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, tiếp tục giành được những thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực, mở ra những triển vọng to lớn cho sự phát triển của đất nước trong những thập niên đầu của thế kỷ XXI.

Đại hội có nhiệm vụ kiểm điểm, đánh giá tình hình hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong nhiệm kỳ qua gắn với việc xem xét hơn ba nhiệm kỳ đổi mới công tác mặt trận, rút ra những bài học kinh nghiệm bổ ích và căn cứ vào Nghị quyết Đại hội IX, Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Nghị quyết của Quốc hội, đề ra phương hướng, nhiệm vụ và chương trình hành động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong nhiệm kỳ VI (2004 - 2009).

Trong quá trình chuẩn bị các văn kiện đại hội, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên, các cá nhân tiêu biểu, các vị lão thành cách mạng, lãnh đạo các ban của Trung ương Đảng, các bộ, ngành của Nhà nước, cán bộ lãnh đạo dân vận - mặt trận qua các thời kỳ, các tỉnh uỷ, thành uỷ, các tầng lớp nhân dân và kiều bào ta đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu.

Đại hội chúng ta nhiệt liệt hoan nghênh và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc về sự đóng góp đầy tâm huyết đó.

Thay mặt Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa V, tôi xin trình bày bản báo cáo: Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Phần thứ nhất
TÌNH HÌNH KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM TRONG NHIỆM KỲ QUA

Năm năm qua, trong bối cảnh có nhiều thuận lợi, nhưng cũng không ít khó khăn, thách thức, việc thực hiện kế hoạch 5 năm (2001 - 2005) đã đạt được những kết quả về nhiều mặt: Tình hình đất nước ổn định; nền kinh tế tăng trưởng liên tục, toàn diện với tốc độ khá nhanh, năm sau cao hơn năm trước; tiềm lực kinh tế được tăng lên; chính sách phát triển các thành phần kinh tế ngày càng thông thoáng, tạo điều kiện cho mọi thành phần kinh tế, nhất là kinh tế tư nhân có bước phát triển nhanh. Kinh tế nước ta từng bước hội nhập với kinh tế khu vực và thế giới; các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ, v.v. đều có bước phát triển mới; trình độ dân trí tiếp tục được nâng cao; đời sống vật chất và tinh thần của đại bộ phận nhân dân được cải thiện, an ninh chính trị, trật tự và an toàn xã hội được giữ vững; quan hệ đối ngoại được mở rộng; uy tín và vị thế của nước ta trong khu vực và trên thế giới tiếp tục được nâng cao.

Nhân dân hoan nghênh những cố gắng to lớn của Đảng và chính quyền các cấp trong việc tổ chức thực hiện có hiệu quả nhiều nghị quyết của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy sức mạnh dân tộc, tiếp tục đổi mới quản lý, tháo gỡ khó khăn, giải quyết kịp thời nhiều yêu cầu bức xúc của nhân dân; mở rộng dân chủ, nhất là dân chủ trong hoạt động của các cơ quan dân cử, trong kinh tế và dân chủ ở cơ sở; thực hiện một bước cải cách hành chính, giảm phiền hà cho dân, đẩy mạnh chống quan liêu, tham nhũng, đặc biệt là việc đưa ra xét xử nghiêm minh những vụ án lớn, những kẻ phạm tội theo pháp luật, bất kể họ giữ cương vị và chức vụ gì trong Đảng hay trong cơ quan nhà nước. Nhân dân ta đồng tình ủng hộ việc xử lý đúng đắn, kịp thời những điểm nóng đã xảy ra ở một số địa phương trong thời gian qua.

Những thành tựu to lớn và rất quan trọng của công cuộc đổi mới trong những năm qua là kết quả của tinh thần lao động cần cù và sáng tạo của các tầng lớp nhân dân, của công nhân, nông dân, trí thức, các lực lượng vũ trang nhân dân và các nhà doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, của đồng bào các dân tộc anh em, đồng bào các tôn giáo và bà con ta làm ăn và sinh sống ở nước ngoài, là công lao to lớn của cả dân tộc ta, trong đó nổi lên sự đóng góp quý báu bằng kiến thức, kinh nghiệm, vốn sống và sự mẫu mực của các bậc cao niên. Qua các phong trào thi đua yêu nước đó đã xuất hiện ngày càng nhiều gương sáng, nhiều điển hình tiên tiến ở tất cả các ngành, các giới, ở mọi vùng, miền trong cả nước. Những gương sáng, những điển hình tiên tiến đó thể hiện rõ ý thức tự hào, tự tôn dân tộc, lòng yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong thời kỳ đổi mới. Đó là những bông hoa rực rỡ trong rừng hoa đẹp của dân tộc ta. Chúng ta có quyền tự hào chính đáng về những thành quả đã đạt được và coi đó là những điều kiện thuận lợi để đất nước ta tiếp tục phát triển trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Đại hội nhiệt liệt hoan nghênh và biểu dương công nhân và lao động nước ta, lực lượng đi đầu trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đã phát triển nhanh về số lượng, từng bước nâng cao về chất lượng, có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất trong sáng, luôn luôn tin tưởng, ủng hộ và quyết tâm thực hiện đường lối đổi mới. Năm năm qua, công nhân, lao động nước ta đã ra sức thi đua lao động, sản xuất, tiếp thu nhanh công nghệ mới, làm ra nhiều sản phẩm chất lượng cao, đã xây dựng thêm nhiều cơ sở hạ tầng và các công trình quan trọng, làm cho đất nước ngày càng phát triển nhanh chóng.

Đại hội nhiệt liệt hoan nghênh và biểu dương nông dân Việt Nam, lực lượng đông đảo nhất trong nhân dân ta đã không ngại gian khổ, khó khăn, cần cù và sáng tạo trong lao động... góp phần chủ yếu đưa nông nghiệp nước ta chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa, phát triển nền nông nghiệp toàn diện, xây dựng nông thôn mới; đặc biệt về sản xuất lương thực đã tăng trưởng liên tục với tốc độ cao trong suốt 14 năm liền, không chỉ đảm bảo an ninh lương thực, mà còn trở thành nước xuất khẩu lương thực đứng thứ hai trên thế giới.

Đại hội nhiệt liệt hoan nghênh và biểu dương trí thức Việt Nam, lực lượng đi đầu trong sáng tạo khoa học, có vai trò ngày càng quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đã có những đóng góp to lớn, có hiệu quả vào công cuộc đổi mới đất nước, ngày càng gắn bó mật thiết với công nhân, nông dân, đưa khoa học - công nghệ tiên tiến vào phục vụ sản xuất, đời sống, quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Đại hội nhiệt liệt hoan nghênh và biểu dương các doanh nhân, các chủ doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, lực lượng năng động trong quá trình phát triển, tin tưởng và ủng hộ đường lối đổi mới, và mạnh dạn tham gia hội nhập kinh tế quốc tế, đã có bước phát triển nhanh cả về số lượng doanh nghiệp lẫn quy mô sản xuất, kinh doanh, tạo thêm nhiều sản phẩm mới, việc làm mới, tăng thu nhập cho người lao động, cho ngân sách nhà nước, góp phần ngày càng quan trọng vào việc phát triển của đất nước.

Đại hội trân trọng và bày tỏ lòng biết ơn lớp người cao tuổi, các nhà cách mạng lão thành, các cựu chiến binh, những người về hưu đã có những đóng góp to lớn trong sự nghiệp kháng chiến, cứu nước trước đây, trong công cuộc đổi mới, ổn định và phát triển đất nước hiện nay. Thực hiện phương châm "sống khỏe, sống vui, sống nhân nghĩa, có văn hóa, sống có ích cho gia đình và xã hội", người cao tuổi đang có vai trò quan trọng trong việc ổn định chính trị - xã hội, xây dựng và nâng cao đời sống văn hóa ở mỗi gia đình và khu dân cư.

Đại hội nhiệt liệt biểu dương và tin cậy thế hệ trẻ Việt Nam - người chủ tương lai của nước nhà đang nỗ lực học tập, lao động, sáng tạo, rèn luyện và phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đã xuất hiện ngày càng nhiều tài năng trẻ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội trong thời kỳ đổi mới đất nước.

Đại hội đánh giá cao và nhiệt liệt biểu dương những đóng góp to lớn của phụ nữ Việt Nam "trung hậu đảm đang", "giỏi việc nước, đảm việc nhà" đang nỗ lực vươn lên thực hiện bình đẳng giới, thực hiện thiên chức của người phụ nữ. Đại hội vui mừng trước việc xuất hiện ngày càng nhiều các tài năng nữ trên mọi lĩnh vực và giữ vai trò ngày càng quan trọng trong đời sống chính trị - xã hội của đất nước.

Đại hội nhiệt liệt hoan nghênh và biểu dương sự đóng góp xứng đáng của đồng bào các dân tộc thiểu số trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam luôn đoàn kết gắn bó, nỗ lực khai thác tiềm năng, thế mạnh từng địa phương để phát triển kinh tế, văn hóa, xóa đói giảm nghèo, thực hiện chính sách dân tộc đoàn kết, bình đẳng, giúp nhau cùng phát triển, chống âm mưu chia rẽ của các thế lực thù địch. Đặc biệt đồng bào ở các tỉnh miền núi đã góp phần củng cố, bảo vệ vững chắc biên cương của Tổ quốc, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị với các nước láng giềng.

Đại hội nhiệt liệt hoan nghênh và biểu dương các vị chức sắc, đồng bào các tôn giáo đã phát huy những giá trị tốt đẹp về văn hóa, đạo đức, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, đoàn kết, giúp đỡ nhau sống "tốt đời đẹp đạo".

Đại hội nhiệt liệt hoan nghênh và biểu dương đồng bào ta đang làm ăn sinh sống ở nước ngoài, hưởng ứng chính sách đổi mới của Nhà nước, hội nhập và thực hiện nghiêm chỉnh luật pháp nước sở tại, chăm lo xây dựng cuộc sống, nêu cao tinh thần tự trọng, tự hào dân tộc, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, giữ mối quan hệ gắn bó với gia đình, góp phần xây dựng quê hương, đất nước với những tình cảm tốt đẹp và những việc làm thiết thực.

Đại hội nhiệt liệt biểu dương các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam anh hùng, bao gồm Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và lực lượng dân quân, tự vệ phát huy truyền thống "Trung với nước, hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng" những năm qua đã bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, kết hợp chặt chẽ nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc với xây dựng và phát triển kinh tế.

Đồng bào ta dù ở trong nước hay ngoài nước đều vui mừng, phấn khởi thấy rõ khối đại đoàn kết toàn dân tộc được mở rộng và củng cố; sự tin cậy lẫn nhau cũng như sự đồng thuận xã hội ngày càng tăng lên; sinh hoạt dân chủ trong xã hội không ngừng được mở rộng; những định kiến, mặc cảm được khắc phục nhiều; những ý kiến khác nhau không trái với lợi ích chung được tôn trọng.

Thưa các vị đại biểu,

Thưa các vị khách quý !

Vui mừng phấn khởi trước những thành tựu to lớn đã đạt được, song nhân dân ta cũng rất băn khoăn trước tình hình đất nước còn nhiều vấn đề đáng quan tâm. Đó là tốc độ phát triển kinh tế vẫn chưa tương xứng với mức đầu tư và tiềm năng của đất nước. Chất lượng tăng trưởng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế còn thấp. Việc thực hiện chính sách phát triển các thành phần kinh tế vẫn còn chậm, vẫn chưa phát huy được nội lực của đất nước; hiệu lực quản lý của Nhà nước còn nhiều hạn chế; chất lượng giáo dục, đào tạo, và chăm sóc sức khỏe nhân dân vẫn là nỗi bức xúc của toàn xã hội; khoa học - công nghệ chậm phát triển; đời sống văn hóa, đạo đức xã hội nhiều mặt bị xuống cấp, tai nạn giao thông, tệ nạn xã hội ở nhiều nơi tăng lên; đời sống nhân dân ở vùng sâu, vùng xa... còn nhiều khó khăn, thiếu thốn; môi trường sống bị hủy hoại nghiêm trọng. Nhân dân còn nhiều băn khoăn trước tình hình cuộc vận động xây dựng và chỉnh đốn Đảng, cuộc cải cách hành chính tiến hành trong những năm qua vẫn chưa đem lại những kết quả mong muốn. Nhân dân bất bình trước tệ nạn tham nhũng, lãng phí, quan liêu, mất dân chủ,... chưa được ngăn chặn có hiệu quả, tình trạng "hám danh, hám lợi", chạy chức, chạy bằng, chạy quyền, chạy tội trong một bộ phận cán bộ, viên chức tuy đã bị xã hội lên án mạnh mẽ nhưng vẫn chưa giảm.

Nhân dân ta lo lắng trước những yếu tố có thể tác động bất lợi đến việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Lòng tin của một bộ phận nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ chưa thật vững chắc. Nhiều chủ trương, chính sách đã có vẫn chậm được thể chế hóa nên chưa phát huy cao sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Việc tổ chức thực hiện một số chủ trương, chính sách, pháp luật hiện có chưa đến nơi đến chốn; khối liên minh công nhân, nông dân, trí thức đang đứng trước nhiều vấn đề mới cần sớm được giải quyết. Sự phân hóa giàu nghèo tiếp tục gia tăng; đời sống, việc làm, dân chủ và công bằng xã hội đối với một bộ phận nhân dân chưa được đảm bảo; vẫn còn những yếu tố gây mất ổn định xã hội như: mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân xảy ra ở một số nơi; tình trạng khiếu kiện kéo dài; vẫn còn sự nghi kỵ, hẹp hòi và thái độ phân biệt đối xử trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội và tình trạng vừa thiếu dân chủ, vừa thiếu kỷ cương. Một trong những biểu hiện đó là số vụ khiếu kiện vượt cấp chưa giảm, hành vi chống người thi hành công vụ, tham ô của công, của tập thể có xu hướng lan rộng. Việc tập hợp nhân dân vào các đoàn thể và các hình thức tổ chức khác còn hạn chế. Một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân còn thiếu cảnh giác trước những âm mưu và hành động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc của các thế lực thù địch và phần tử xấu... Nhân dân ta mong muốn Đảng, Nhà nước tiếp tục quán triệt và thực hiện có kết quả tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc, thực hiện tốt hơn những quan điểm đổi mới về đại đoàn kết dân tộc đã đề ra trong những năm qua, đồng thời có những giải pháp mạnh mẽ và đồng bộ để khắc phục những yếu kém mà các tầng lớp nhân dân ta đang lo lắng, bất bình để củng cố lòng tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, làm cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng được mở rộng và củng cố vững chắc.

Để xảy ra những khuyết điểm, yếu kém nêu trên, trong đó có trách nhiệm Mặt trận. Với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật và ý thức trách nhiệm cao trước nhân dân, Mặt trận Tổ quốc các cấp cần nghiêm túc kiểm điểm, đánh giá tình hình để cùng Đảng, Nhà nước đề ra các giải pháp khắc phục có hiệu quả rõ rệt trong thời gian tới.

Kính thưa quý vị đại biểu,

Thưa các vị khách quý !

Năm năm qua, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam luôn bám sát nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ đất nước, coi đó là nhiệm vụ thường xuyên, ra sức phấn đấu thực hiện chương trình hành động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam do Đại hội V đề ra, và đã đạt được nhiều kết quả thiết thực, góp phần tích cực vào những thành tựu chung của đất nước. Vị trí, vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục được khẳng định và nâng cao trong đời sống xã hội. Những thành tựu chủ yếu trong tổ chức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhiệm kỳ qua thể hiện trên một số mặt sau:

1.Việc tập hợp các tầng lớp nhân dân vào các hình thức tổ chức có tiến bộ, góp phần tích cực củng cố và mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Mặt trận Tổ quốc các cấp đã tích cực mở rộng tổ chức bằng nhiều hình thức đa dạng, kết nạp thêm các tổ chức thành viên như: Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam; Hội Liên lạc người Việt Nam ở nước ngoài; Hội Nạn nhân chất độc da cam/điôxin... Các tổ chức thành viên đều chăm lo củng cố và mở rộng tổ chức, đổi mới phương thức hoạt động; đoàn viên, hội viên đã gắn bó với tổ chức hơn.

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp đã có nhiều hình thức tập hợp, phát huy vai trò của các cá nhân tiêu biểu, thu hút ngày càng nhiều các nhân sĩ, trí thức, chuyên gia, kể cả đương chức lẫn về hưu tham gia các hoạt động của Mặt trận làm cho chất lượng, hiệu quả và phạm vi hoạt động của Mặt trận được mở rộng và nâng cao. Hầu hết các tỉnh có đông đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào có đạo đã tổ chức quán triệt Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng (phần 2) cho các vị chức sắc tôn giáo và những người tiêu biểu, tổ chức biểu dương những người sản xuất giỏi, công tác xã hội tốt.

Tổ chức và hoạt động của Ban Công tác Mặt trận ở các khu dân cư (thôn, làng, ấp, bản, khu phố...) đã tích cực triển khai sâu rộng cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, cuộc vận động Ngày vì người nghèo và tổ chức Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc 18-11 hằng năm; việc xây dựng cộng đồng dân cư tự quản hoạt động theo hương ước, quy ước, ngày càng thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân và cán bộ lãnh đạo Đảng, chính quyền các cấp. Thông qua việc tổ chức tốt Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc, mối quan hệ giữa cán bộ, đảng viên sống ở khu dân cư với nhân dân ngày càng gần gũi hơn.

Thông qua việc tham gia các phong trào thi đua, các cuộc vận động, nhân dân ta ngày càng gắn bó với Mặt trận, tham gia các hoạt động của Mặt trận tích cực hơn. Cũng chính những phong trào thi đua, các cuộc vận động sâu rộng đó đã góp phần nâng cao đời sống văn hóa, ý thức trách nhiệm công dân, bồi dưỡng tình cảm gắn kết cộng đồng, kế thừa và phát huy truyền thống "thương người như thể thương thân" và "tình đồng chí, nghĩa đồng bào" của dân tộc ta.

2.Ra sức động viên nhân dân hưởng ứng các phong trào thi đua, các cuộc vận động, phát huy mọi nguồn lực thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, góp phần đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên tiếp tục vận động các tầng lớp nhân dân đẩy mạnh các phong trào thi đua lao động sản xuất, kinh doanh giỏi, năng suất cao, chất lượng tốt, giá thành hạ; nâng cao khả năng cạnh tranh và hội nhập khu vực và quốc tế, góp phần phát huy tiềm lực của các tầng lớp nhân dân, các thành phần kinh tế, phát triển lực lượng sản xuất, xây dựng cơ sở hạ tầng, xóa đói, giảm nghèo, khuyến khích làm giàu hợp pháp, thực hiện kế hoạch hóa gia đình, nâng cao trình độ dân trí và mức sống của các tầng lớp nhân dân, bài trừ các tệ nạn, giữ vững an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội.

Qua việc chủ trì, phối hợp tổ chức các phong trào, các cuộc vận động mang tính toàn dân, toàn quốc trên các lĩnh vực, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc ngày càng rõ nét hơn, mang lại hiệu quả tốt hơn, góp phần thiết thực cùng Đảng và Nhà nước giải quyết những nhiệm vụ quan trọng của đất nước và những vấn đề do cuộc sống của dân đặt ra ngay từ mỗi cộng đồng dân cư, mỗi cơ sở xã, phường...

Chúng ta vui mừng trước sự phát triển khá đồng đều và đạt kết quả thiết thực trong phong trào thi đua của tất cả các tổ chức thành viên trong nhiệm kỳ qua. Nổi bật là:

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã động viên công nhân lao động phát triển các phong trào thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo, xây dựng người cán bộ công chức trung thành, sáng tạo, tận tụy, gương mẫu, phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa... Hội Nông dân Việt Nam đã vận động nông dân tham gia các phong trào Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, xóa đói giảm nghèo, xây dựng gia đình văn hóa, làng văn hóa, xây dựng nông thôn mới, v.v.. Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã triển khai sâu rộng phong trào Phụ nữ Việt Nam tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc, Phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế gia đình cần kiệm xây dựng đất nước; các phong trào Thanh niên lập nghiệp, Tuổi trẻ giữ nước, phong trào Thi đua tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc... do Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phát động. Liên hiệp các Hội Khoa học - kỹ thuật, Liên hiệp các Hội Văn học - nghệ thuật Việt Nam đã đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, sáng tạo, phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đồng thời tổ chức các hoạt động hội thảo, tư vấn, phản biện góp phần cùng Đảng, Nhà nước ban hành, thực hiện các chủ trương, chính sách, quyết định liên quan đến sản xuất và đời sống nhân dân. Các lực lượng vũ trang nhân dân đã động viên cán bộ, chiến sĩ tham gia phong trào thi đua quyết thắng, làm nòng cốt xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân, kết hợp quốc phòng với phát triển kinh tế. Hội Cựu chiến binh Việt Nam với phong trào Phát huy bản chất bộ đội Cụ Hồ tích cực tham gia làm nòng cốt cho các phong trào, các cuộc vận động ở địa phương, giúp nhau "xóa đói giảm nghèo", hoạt động tình nghĩa. Hội Khuyến học Việt Nam với phong trào xây dựng xã hội học tập, mở rộng cuộc vận động xây dựng Gia đình hiếu học, Các trung tâm học tập cộng đồng. Hội Người cao tuổi Việt Nam đẩy mạnh phong trào Tuổi cao chí càng cao, nêu gương sáng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã vận động cán bộ, hội viên tham gia các phong trào từ thiện nhân đạo, góp phần quan trọng vào việc chăm lo cuộc sống cho đồng bào nghèo, đồng bào vùng bị thiên tai, nạn nhân chiến tranh và những mảnh đời bất hạnh, v.v.. Các phong trào, các cuộc vận động của các tổ chức thành viên ở cơ sở được quy tụ trong cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư nay là cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư do Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động.

Trong nhiệm kỳ qua, thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 của Đảng, cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư đã phát triển khá nhanh và sâu rộng. Đến nay ở 64 tỉnh, thành phố trong cả nước đã có 101.478 khu dân cư triển khai cuộc vận động, đạt tỷ lệ 99,6%. Hầu hết Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp đã tổ chức tổng kết 5 năm thực hiện cuộc vận động, rút kinh nghiệm, nhân rộng các điển hình tiên tiến với nhiều mô hình, phù hợp với đặc điểm từng vùng, từng khu dân cư, đề ra được những giải pháp hữu hiệu, bổ sung thêm nội dung mới, phù hợp với từng vùng, miền, từng dân tộc, tôn giáo, đã bình chọn các khu dân cư tiên tiến, làng văn hóa, chùa cảnh tinh tiến, khu dân cư tốt đời, đẹp đạo và Gia đình văn hóa, để đề nghị chính quyền và Mặt trận các cấp công nhận, biểu dương.

Với chủ trương tiếp tục mở rộng và nâng cao chất lượng, cuộc vận động luôn được tiếp thêm sức sống mới, đã động viên, phát huy sức dân và tinh thần tự quản của dân ở mỗi khu dân cư, phấn đấu thực hiện 6 nội dung của cuộc vận động để phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa, nâng cao dân trí, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, thực hiện Quy chế dân chủ, tăng cường đoàn kết, kỷ cương, giữ vững an ninh chính trị, và trật tự an toàn xã hội, góp phần xây dựng và từng bước đổi mới hệ thống chính trị ở cơ sở. Những kết quả do cuộc vận động mang lại trong nhiệm kỳ qua cho phép chúng ta khẳng định: Cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư là cuộc vận động sâu sắc nhất, toàn diện nhất, được toàn Đảng, toàn dân quan tâm, hưởng ứng. Cuộc vận động khẳng định tính bền vững, góp phần rất quan trọng để xây dựng đời sống văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc ngay ở từng hộ gia đình, từng địa bàn dân cư.

Cùng với cuộc vận động sâu rộng này, phong trào Đền ơn đáp nghĩa, và cuộc vận động Ngày vì người nghèo đang thực sự là những điểm sáng trong hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhiệm kỳ qua.

Phong trào Đền ơn đáp nghĩa đã phát triển sâu rộng, thể hiện truyền thống Uống nước nhớ nguồn của dân tộc ta. Trong những năm qua, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã chủ trì, phối hợp thúc đẩy hoạt động đền ơn đáp nghĩa theo hướng Nhà nước, nhân dân và đối tượng chính sách cùng lo... Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên đã động viên nhân dân tham gia phong trào với nhiều hình thức phong phú, sáng tạo như: Xây và tặng nhà tình nghĩa; tặng Sổ tiết kiệm, Tặng vườn cây tình nghĩa, xây dựng Quỹ đền ơn đáp nghĩa, phụng dưỡng các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, chăm sóc các thương binh nặng tại gia đình và cộng đồng, tiếp tục tìm kiếm, quy tập các mộ liệt sĩ và tôn tạo các nghĩa trang liệt sĩ, đài liệt sĩ, v.v.. Những việc thiết thực đó đã góp phần to lớn cùng Nhà nước chăm sóc ngày càng tốt hơn 8 triệu người có công với nước có cuộc sống ổn định.

Chống đói nghèo là một nhiệm vụ quan trọng được Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi xướng từ ngày 17-10-1945 và năm 2000 được Hội nghị thiên niên kỷ của Liên hợp quốc lấy làm Ngày thế giới chống đói nghèo, được Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hưởng ứng, phát động và lấy ngày 17-10 hằng năm làm Ngày vì người nghèo của Việt Nam. Cuộc vận động này đã nhanh chóng phát triển rộng khắp trong cả nước, được đồng bào ta ở trong và ngoài nước, bạn bè quốc tế hưởng ứng ngày càng đông đảo. Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên, các cơ quan chức năng, các phương tiện thông tin đại chúng đẩy mạnh các hình thức tuyên truyền, vận động từng đối tượng, làm chuyển biến nhận thức, tình cảm và trách nhiệm của mỗi người đối với những người nghèo trong xã hội. Cuộc vận động đã được sự lãnh đạo của các cấp uỷ và sự phối hợp chỉ đạo chặt chẽ từ trung ương đến các địa phương, cơ sở và có sự phân công trách nhiệm cụ thể, rõ ràng. Kết quả là số người tham gia và số tiền ủng hộ người nghèo năm sau cao hơn nhiều lần so với năm trước.

Cuộc vận động Ngày vì người nghèo thắm đượm tính nhân văn sâu sắc, thể hiện được chủ trương của Đảng, ý nguyện của nhân dân, đã khơi dậy mạnh mẽ đạo lý làm người và nếp sống văn hóa cao đẹp của mọi người Việt Nam yêu nước, thương nòi. Nhiều nghĩa cử cao đẹp và xúc động, nhiều tấm lòng nhân hậu của các cá nhân, tập thể thuộc mọi lứa tuổi, mọi giới, nghề nghiệp, dân tộc, tôn giáo, người ở trong và ngoài nước đã dành cho người nghèo. Hơn 21 vạn ngôi nhà tình thương, nhà đại đoàn kết được xây dựng hoặc sửa chữa với hàng triệu ngày công, hàng nghìn tỷ đồng. Hàng vạn bệnh nhân nghèo, người tàn tật, đặc biệt là những nạn nhân nhiễm chất độc màu da cam/điôxin, các cháu bị dị tật bẩm sinh được quan tâm, chăm sóc, được khám, chữa bệnh miễn phí; hàng chục ngàn học sinh nghèo được đỡ đần hoặc được cấp học bổng để tiếp tục được học tập; hàng vạn người mù được sáng mắt... Với việc phát huy cao độ nguồn lực của Nhà nước, của cộng đồng cùng với sự vươn lên của chính người nghèo, chúng ta đang giải quyết có kết quả vấn đề xóa đói giảm nghèo, giảm nhanh số hộ nghèo từ 17,8% năm 2000 xuống còn 11% vào cuối năm 2003, mang lại niềm vui cho mọi người, niềm tin cho người nghèo, được thế giới đánh giá cao.

Những kết quả tốt đẹp đó càng khẳng định: dân tộc ta luôn luôn là dân tộc giàu lòng nhân ái, bao dung, sẵn sàng làm việc thiện, sẵn sàng giúp đỡ nhau khi hoạn nạn, lúc khó khăn. Cuộc vận động đó đã cho ta nhiều kinh nghiệm quý để phát huy có hiệu quả sức mạnh toàn dân cùng Nhà nước giải quyết thành công sự nghiệp xóa đói giảm nghèo và làm nhà cho người nghèo ở nước ta.

3. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tích cực tham gia đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị, phát huy dân chủ tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, tăng cường quan hệ mật thiết giữa Đảng và Nhà nước với nhân dân

Nhận thức sâu sắc trách nhiệm tham gia xây dựng chỉnh đốn Đảng, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên đã coi việc tham gia với Đảng và Nhà nước xây dựng những chủ trương, chính sách lớn là nhiệm vụ quan trọng thường xuyên của tổ chức mình. Nhiệm kỳ qua, Uỷ ban Mặt trận và các tổ chức thành viên các cấp đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân tham gia xây dựng Đảng bằng nhiều hình thức phong phú như: tổ chức lấy ý kiến đóng góp vào các dự thảo văn kiện Đại hội Đảng các cấp, nhất là Đại hội IX; tham gia xây dựng các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 5 Về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở, các Nghị quyết Trung ương 7 về Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; về công tác dân tộc; công tác tôn giáo; tham gia vào các văn kiện Hội nghị Trung ương 9 kiểm điểm giữa nhiệm kỳ; phản ảnh kịp thời những ý kiến nhận xét và nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân với các cấp uỷ đảng; phát động các phong trào thi đua lập thành tích chào mừng Đại hội Đảng các cấp; triển khai việc tuyên truyền, phổ biến và xây dựng chương trình hành động đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống.

Những ý kiến tâm huyết, những việc làm thiết thực đó đã góp phần vào sự thành công của Đại hội Đảng các cấp, vào việc đổi mới và nâng cao chất lượng lãnh đạo của Đảng và xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tích cực tham gia xây dựng nhiều chính sách, pháp luật của Nhà nước. Kết quả nổi bật trong nhiệm kỳ qua là đã tham gia góp ý, sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 1992, 25 dự thảo luật, 20 dự thảo pháp lệnh và dự thảo các nghị định của Chính phủ như: Bộ luật hình sự, Bộ luật tố tụng hình sự; Bộ luật tố tụng dân sự, Luật đất đai, Luật bầu cử đại biểu Quốc hội, Luật bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân, Luật thi đua - khen thưởng, v.v.. Nhiều ý kiến đóng góp của Mặt trận đã được các cơ quan xây dựng pháp luật tiếp thu, bổ sung góp phần làm cho các văn bản luật được thông qua ngày càng phù hợp với thực tiễn, đáp ứng được nguyện vọng chính đáng của các tầng lớp nhân dân.

Với tinh thần chủ động và ý thức trách nhiệm cao, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp cùng các tổ chức thành viên đã tham gia tổ chức thành công các cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XI, bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân ba cấp nhiệm kỳ 1999 - 2003 và nhiệm kỳ 2004 - 2009, đã thực hiện tốt việc hiệp thương dân chủ, lựa chọn giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân. Việc tổ chức lấy ý kiến cử tri nơi cư trú, cũng như nơi công tác của người ứng cử được cải tiến và có chất lượng hơn. Việc tham gia các tổ chức bầu cử, cũng như tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân đi bầu cử đã có nhiều tiến bộ, góp phần tạo cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân ở nhiều nơi thực sự là cuộc vận động chính trị và sinh hoạt dân chủ sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân.

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc nhiều địa phương đã xây dựng quy chế phối hợp công tác với Đoàn đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, đồng thời phối hợp với ngành tư pháp, Hội Luật gia, Bộ Công an... tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhân dân, vận động nhân dân sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. Đặc biệt là việc tuyên truyền, phổ biến, thực hiện Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Nghị định 50/CP của Chính phủ trong hệ thống chính trị, trước hết là trong hệ thống tổ chức mặt trận, góp phần từng bước đưa Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vào cuộc sống.

Công tác giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước, đại biểu dân cử, công chức nhà nước đã được Mặt trận Tổ quốc nhiều nơi quan tâm, có cách làm thiết thực và có bước tiến mới như: có nơi đã phối hợp với Hội đồng nhân dân hằng năm khảo sát, đánh giá chất lượng, phân loại đại biểu Hội đồng nhân dân; đề nghị biểu dương, khen thưởng những đại biểu hoàn thành tốt nhiệm vụ; kiến nghị bãi nhiệm những đại biểu không hoàn thành nhiệm vụ hoặc vi phạm pháp luật; phối hợp với một số cơ quan nhà nước giám sát việc thực hiện các chương trình kinh tế - xã hội, triển khai thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của cơ quan nhà nước; phối hợp với các ngành Công an, Tòa án, Viện kiểm sát kiểm tra công tác giam giữ, cải tạo tại các trại giam, xét đặc xá hằng năm...

Thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở là chủ trương lớn của Đảng, là một việc làm khó khăn, phức tạp và mới mẻ. Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức thành viên các cấp đã chủ động phối hợp với các cấp chính quyền đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến Quy chế dân chủ tới từng cộng đồng dân cư, từng hộ gia đình. Đến nay, hầu hết Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các tỉnh, thành đã phối hợp với chính quyền cùng cấp tổng kết 5 năm thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở. Kết quả thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở đã góp phần thiết thực nâng cao ý thức và trách nhiệm làm chủ của nhân dân, làm cho nhiều người tự giác thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, góp phần củng cố hệ thống chính trị xã, phường, thị trấn ngày càng vững mạnh, đồng thời làm cho cán bộ, đảng viên ngày càng "trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân".

Trong nhiệm kỳ qua, hoạt động của thanh tra nhân dân xã, phường, thị trấn đã được Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp chỉ đạo hoạt động và có nhiều chuyển biến tốt. Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp đã phối hợp với chính quyền tổng kết 10 năm hoạt động của thanh tra nhân dân, rút ra những bài học kinh nghiệm về tổ chức và hoạt động, đồng thời kiến nghị với Nhà nước những nội dung cần sửa đổi, bổ sung nhằm kiện toàn, nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra nhân dân.

Từ khi ban hành Quy chế dân chủ ở cơ sở, các ban thanh tra nhân dân ở nhiều nơi đã thực sự trở thành công cụ quan trọng để nhân dân ở xã, phường, thị trấn thực hiện quyền giám sát trực tiếp của mình theo các nội dung đã được quy định trong quy chế. ở những nơi mặt trận và thanh tra nhân dân hoạt động tốt, nhân dân đã mạnh dạn phê phán và phản ảnh những việc làm vi phạm pháp luật, trù dập, sách nhiễu, gây phiền hà cho dân của số cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất; đồng thời kiến nghị với Nhà nước xử lý, ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực, bảo vệ lợi ích hợp pháp của nhân dân. Từ kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XI, Đoàn Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã phối hợp với Uỷ ban Thường vụ Quốc hội tổng hợp ý kiến, kiến nghị, tâm tư, nguyện vọng của cử tri và nhân dân cả nước để trực tiếp báo cáo trước các kỳ họp của Quốc hội, được nhân dân hoan nghênh.

4. Hoạt động đối ngoại nhân dân được tăng cường và mở rộng hơn trước

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên mà nòng cốt là Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã mở rộng và đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại nhân dân với nhiều hình thức phong phú, đa dạng; sự phối hợp giữa ngoại giao nhà nước, hoạt động đối ngoại của Đảng và đối ngoại nhân dân ngày càng chặt chẽ; lợi thế của hoạt động đối ngoại nhân dân từng bước được phát huy, góp phần thực hiện có hiệu quả đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, tăng cường tình đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân ta với nhân dân các nước.

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức thành viên đã tăng cường, củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống với các nước láng giềng, các tổ chức tương ứng, các nhân sĩ, trí thức, các nhà khoa học nổi tiếng, các bạn đồng nghiệp ở các nước bạn bè, các nước phát triển; mở rộng quan hệ với các nước, các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức quốc tế. Đồng thời, thông qua công tác vận động đồng bào ta ở nước ngoài, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân nước sở tại đối với chính sách đối ngoại của Nhà nước ta.

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên đã vận động nhân dân tham gia các hình thức đấu tranh bảo vệ độc lập chủ quyền quốc gia, bác bỏ những luận điệu xuyên tạc và hành động can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của nhân dân ta, nhất là những lĩnh vực dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo. Hoạt động đối ngoại nhân dân ở các địa phương, đặc biệt là các tỉnh biên giới được quan tâm hơn trước, đã góp phần xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị với các nước láng giềng.

5. Công tác xây dựng, củng cố tổ chức, đào tạo bồi dưỡng cán bộ và đổi mới phương thức hoạt động đã được Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp coi trọng

a. Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp đã được củng cố, kiện toàn và mở rộng về cơ cấu thành phần, góp phần nâng cao tính liên hiệp rộng rãi và tính quần chúng sâu sắc.

ở trung ương, các hội đồng tư vấn được mở rộng về tổ chức và hoạt động thực tiễn, góp phần tham mưu có chất lượng và hiệu quả cho Đoàn Chủ tịch. ở một số địa phương cũng đã hình thành tổ chức tư vấn, mở rộng đội ngũ cộng tác viên, phát huy vai trò của các cá nhân tiêu biểu trên một số lĩnh vực, tiếp tục hướng mạnh về cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc ở mỗi cấp.

- Ban công tác mặt trận ở khu dân cư (thôn, làng, ấp, bản...) đã được củng cố và coi trọng; nhiều nơi hoạt động có nền nếp hơn, điều kiện hoạt động được cải thiện; vị trí, vai trò của Ban công tác mặt trận ngày càng được xác định rõ trong việc tham gia xây dựng chính quyền, xây dựng cộng đồng dân cư tự quản và công tác giám sát ở cơ sở.

- Đội ngũ cán bộ chuyên trách của Uỷ ban Mặt trận các cấp ngày càng được đổi mới và tăng cường; cán bộ chủ chốt của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở dần dần được chuẩn hóa; công tác bồi dưỡng, nâng cao năng lực hoạt động của cán bộ được coi trọng và có nhiều tiến bộ.

b. Việc thực hiện Quy chế về sự phối hợp giữa Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với các tổ chức thành viên đã mang lại hiệu quả thiết thực. Mối quan hệ phối hợp giữa Uỷ ban Mặt trận các cấp với cấp uỷ đảng, các cơ quan hữu quan của Nhà nước đã được tăng cường. Các quy chế phối hợp công tác giữa Đoàn Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với các cơ quan nhà nước (Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Chủ tịch nước; giữa Ban Thường trực Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với các bộ, ngành ở trung ương), giữa Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp với Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân được ký kết và triển khai, đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của Mặt trận các cấp. Công tác dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, ngày càng được đẩy mạnh, đi vào chiều sâu và bước đầu mang lại kết quả tốt đẹp.

- Quan hệ công tác và sinh hoạt giữa Ban Thường trực Uỷ ban Mặt trận các cấp (chuyên trách) với các uỷ viên Uỷ ban Mặt trận (không chuyên trách) được chú trọng hơn. Thông qua hoạt động của các tổ chức tư vấn, hoặc kiến nghị trực tiếp, nhiều vị uỷ viên đã có những đóng góp tích cực vào các hoạt động chung của Mặt trận.

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên đã triển khai nhiều hoạt động với nhiều hình thức, biện pháp phong phú để tuyên truyền về chủ trương đại đoàn kết toàn dân tộc, về vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của tổ chức mình.

Những vấn đề lớn, cơ bản về đại đoàn kết dân tộc, về Mặt trận dân tộc thống nhất đã được triển khai nghiên cứu tổng kết; nổi bật là việc tổng kết Nghị quyết 07 của Bộ Chính trị (khóa VII) Về đại đoàn kết dân tộc và tăng cường Mặt trận dân tộc thống nhất. Việc biên soạn lịch sử Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam ở trung ương và nhiều địa phương đã và đang được gấp rút hoàn thành.

Việc khảo sát và trao đổi kinh nghiệm về công tác dân tộc, công tác tôn giáo, công tác với người tiêu biểu... đã được quan tâm và triển khai thực hiện có kết quả.

Nội dung các kỳ họp của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp ngày càng thiết thực, có chiều sâu, đảm bảo dân chủ, công khai, thu hút được sự quan tâm của đông đảo các tầng lớp nhân dân.

- Cùng với việc tham gia với Đảng và Nhà nước giải quyết những vấn đề quan trọng của quốc kế dân sinh, hoạt động của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên tiếp tục hướng mạnh về cơ sở, giúp đỡ, hướng dẫn cơ sở tháo gỡ khó khăn, làm cho công tác mặt trận bớt dần tính hình thức, hoạt động có kết quả ngay từ các khu dân cư và cơ sở.

Thưa các vị đại biểu !

Chúng ta vui mừng nhận thấy chặng đường 5 năm qua là khoảng thời gian nối tiếp giữa hai thế kỷ, tuy phải đương đầu với nhiều khó khăn, thách thức nhưng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ý thức được vai trò, trách nhiệm của mình trước nhân dân, trước lịch sử, đã phát huy thuận lợi, tận dụng thời cơ, nỗ lực phấn đấu, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ do Đại hội V Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề ra và đã đạt được kết quả thiết thực, góp phần quan trọng vào việc củng cố và mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng thêm sự đồng thuận trong xã hội, tham gia xây dựng đảng, xây dựng, củng cố chính quyền, mở rộng quan hệ đoàn kết hữu nghị, hợp tác quốc tế, thắt chặt mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước, góp phần quan trọng vào thành tựu chung của đất nước.

Những thành tích và kết quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam 5 năm qua bắt nguồn từ đường lối đổi mới đúng đắn và sự quan tâm lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng ngày càng coi trọng công tác dân vận - mặt trận, phát huy vai trò của mặt trận, các đoàn thể nhân dân; thường xuyên chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Một nhân tố quan trọng đảm bảo thuận lợi cho hoạt động của Mặt trận Tổ quốc là việc Nhà nước thể chế hóa vị trí, vai trò, quyền hạn, trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động của Mặt trận. Nhiệm kỳ V là nhiệm kỳ đầu tiên Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đi vào cuộc sống. Sự phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với các cơ quan nhà nước ngày càng mở rộng và có hiệu quả, tạo điều kiện để Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình.

Trong thành tựu chung của sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân tộc có sự đóng góp to lớn có tính quyết định của đồng bào và chiến sĩ cả nước, đồng bào Việt Nam sinh sống ở nước ngoài, của các vị uỷ viên Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận - mặt trận, cán bộ lão thành cách mạng, cựu chiến binh, người cao tuổi, các cá nhân tiêu biểu trong các giai tầng xã hội, các chuyên gia trên các lĩnh vực, các cộng tác viên, tình nguyện viên, nhất là sự tham gia đông đảo của nhân dân trên các địa bàn dân cư qua các phong trào, các cuộc vận động đã làm cho các hoạt động của Mặt trận dần dần trở thành công việc chung của toàn dân.

Các cơ quan thông tấn, báo chí đã có nhiều cố gắng trong công tác tuyên truyền các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước nói chung, tư tưởng Hồ Chí Minh và các nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về đại đoàn kết toàn dân tộc nói riêng; về hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên đã cổ vũ, động viên được các tầng lớp nhân dân thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ cách mạng trong thời kỳ mới.

Từ diễn đàn trọng thể này, đại hội bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, người lãnh đạo và thành viên nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Cảm ơn Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, các bộ, ban, ngành, các cơ quan hữu quan và chính quyền các cấp, các cơ quan thông tấn, báo chí đã phối hợp và tạo điều kiện thuận lợi để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện thắng lợi chương trình hành động do Đại hội V Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề ra. Đại hội chúng ta nhiệt liệt biểu dương và chân thành cám ơn đồng bào và chiến sĩ cả nước, đồng bào đang sinh sống ở nước ngoài đã nhiệt tình tham gia các hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, hoan nghênh và biểu dương các thành viên của Mặt trận, các tổ chức ngành nghề và các hình thức tập hợp khác tuy chưa là thành viên của Mặt trận, song đều đã có những đóng góp thiết thực vào các hoạt động của Mặt trận. Đại hội đánh giá cao và biểu dương đội ngũ cán bộ mặt trận các cấp, nhất là cán bộ mặt trận ở cơ sở, ở địa bàn dân cư đã tận tụy với công việc, gắn bó với nhân dân, đã có những đóng góp quý báu vào thành tích chung của Mặt trận trong nhiệm kỳ qua. Đại hội nhiệt liệt hoan nghênh và chân thành cảm ơn sự đồng tình, ủng hộ, sự hợp tác giúp đỡ của các tổ chức cũng như cá nhân trong cộng đồng quốc tế đối với nhân dân ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc nói chung và trong các hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nói riêng.

Thưa các vị đại biểu !

Cùng với những chuyển biến, tiến bộ nêu trên, chúng ta cũng cần thấy rõ những mặt yếu kém và tồn tại hiện nay. Đó là:

- Việc tập hợp nhân dân vào Mặt trận và các đoàn thể, các tổ chức xã hội vẫn còn nhiều hạn chế, nhất là ở khu vực kinh tế tư nhân, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và các vùng kinh tế còn nhiều khó khăn. Nhìn chung, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp vẫn chưa có nhiều hình thức, biện pháp thích hợp và hấp dẫn để thu hút ngày càng đông đảo các lực lượng xã hội tham gia vào tổ chức. Một số tổ chức thành viên, sức thu hút đoàn viên, hội viên vào tổ chức và tham gia các hoạt động chưa cao. Tỷ lệ đoàn viên, hội viên sinh hoạt trong tổ chức còn thấp và chất lượng sinh hoạt còn hạn chế. Hoạt động của Mặt trận chưa đồng đều giữa các địa phương; hoạt động ở nhiều nơi còn giới hạn trong hoạt động của bộ phận chuyên trách; chưa quan tâm đúng mức đến việc tổ chức và phát huy lực lượng tư vấn, cộng tác viên, nhất là cấp tỉnh, và cấp huyện; chưa quan tâm đúng mức đến việc hòa giải ở cơ sở, góp phần giải quyết khiếu nại, tố cáo để bảo vệ lợi ích chính đáng của công dân trên một số lĩnh vực mà nhân dân đang có nhiều ý kiến như: giáo dục - đào tạo, khám chữa bệnh và giá thuốc, bảo hiểm xã hội, giao thông, bảo vệ và giữ gìn môi trường, v.v..

- Việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân cũng như việc phát huy dân chủ trong các tổ chức thành viên của Mặt trận; việc tham gia xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh còn hạn chế. ở nhiều nơi vẫn còn tình trạng thiếu dân chủ, coi thường kỷ cương pháp luật.

- Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong nhân dân còn yếu, chậm triển khai và thực hiện Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong hệ thống các cơ quan nhà nước. Hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc, nhất là giám sát trong các cơ quan và doanh nghiệp nhà nước vẫn là việc khó và chưa có chuyển biến đáng kể; chưa huy động được đông đảo nhân dân chủ động và tích cực tham gia đấu tranh chống tham nhũng, quan liêu, lãng phí, thực hiện cải cách hành chính, bảo vệ các lợi ích hợp pháp của nhân dân, thậm chí không ít nơi Mặt trận còn né tránh, ngại va chạm; chưa góp phần ngăn chặn có hiệu quả sự gia tăng tệ quan liêu, tham nhũng, mất dân chủ, các tiêu cực trong đời sống kinh tế và xã hội.

- Kết quả hoạt động đối ngoại nhân dân chưa tương xứng với tiềm năng, chưa tạo được cơ chế phối hợp đồng bộ các tổ chức thành viên trong hoạt động đối ngoại nhân dân.

- Tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên vẫn còn yếu về năng lực và thiếu về số lượng, nên chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc ở nhiều nơi chưa quan tâm đúng mức việc xây dựng bộ máy và đội ngũ cán bộ. Cán bộ lãnh đạo Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp nhìn chung chưa ổn định; ở không ít tỉnh, trong một nhiệm kỳ thay đến hai, ba lần chủ tịch; chưa có đội ngũ làm dân vận giỏi; công tác huấn luyện, bồi dưỡng cán bộ chưa cơ bản và có hệ thống. Một số Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên hoạt động còn hình thức, hành chính, chưa sát dân; chưa nắm bắt và phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng và những bất đồng trong nội bộ nhân dân, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và đồng bào có đạo nên việc tham gia phát hiện, ngăn ngừa, giải quyết các "điểm nóng" còn nhiều hạn chế.

Nguyên nhân chính của những hạn chế, yếu kém nêu trên là do nhận thức về đại đoàn kết toàn dân tộc và Mặt trận dân tộc thống nhất trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong không ít cấp uỷ đảng, chính quyền và Mặt trận chưa sâu sắc. Một số tổ chức đảng và một bộ phận cán bộ, đảng viên còn xem nhẹ công tác mặt trận, chưa làm tốt vai trò Đảng vừa là thành viên, vừa là người lãnh đạo của Mặt trận; chính quyền nhiều nơi chưa hiểu, chưa thực hiện nghiêm túc Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Một số chủ trương, chính sách của Nhà nước chưa thể hiện đầy đủ quan điểm đại đoàn kết toàn dân tộc; còn thiếu các văn bản pháp quy, các cơ chế để Mặt trận thực thi quyền hạn và trách nhiệm được pháp luật quy định; việc tổ chức thực hiện các chính sách mặt trận còn nhiều thiếu sót. Nhận thức, năng lực, trình độ tổ chức thực hiện của đội ngũ cán bộ mặt trận, các tổ chức thành viên chưa ngang tầm, chưa đáp ứng yêu cầu và đòi hỏi ngày càng cao của nhiệm vụ cách mạng; tính chủ động, sáng tạo, nhiệt tình, trách nhiệm với công việc chưa đồng đều; chính sách đãi ngộ với cán bộ mặt trận còn nhiều bất hợp lý; các điều kiện đảm bảo cho hoạt động của mặt trận cấp huyện, thị, xã, phường và khu dân cư còn nhiều khó khăn.

Thực tiễn công tác mặt trận 5 năm qua cho chúng ta nhiều bài học quý. Trong đó, nổi lên những bài học lớn sau:

1. Muốn phát huy được sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời kỳ phát triển mới của đất nước - thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cần làm cho cả hệ thống chính trị, trước hết là tổ chức đảng và từng đảng viên quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh trong nhận thức và hành động về đại đoàn kết dân tộc và Mặt trận dân tộc thống nhất.

2. Phải không ngừng nâng cao và phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Tổ chức, bộ máy và đội ngũ cán bộ của Mặt trận các cấp được tăng cường và tự khẳng định mình, chủ động phấn đấu vươn lên ngang tầm với yêu cầu, nhiệm vụ được giao. Không ngừng nâng cao hiệu quả phối hợp trong hệ thống chính trị nói chung và phối hợp, thống nhất hành động trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nói riêng, nhằm tạo nên sự đồng thuận cao và sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của các tầng lớp nhân dân.

3. "Muốn đoàn kết thực sự phải có dân chủ thực sự" như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định. Phải thực hành dân chủ rộng rãi gắn liền với kỷ cương xã hội trên mọi lĩnh vực, trước hết là dân chủ trong kinh tế và dân chủ từ cơ sở. Mặt trận các cấp phải bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, làm tốt công tác giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước, đại biểu dân cử và cán bộ, công chức nhà nước. Thực tế cho thấy, dân chủ có được phát huy thì khối đại đoàn kết toàn dân mới được củng cố vững chắc; kỷ cương phép nước mới được tôn trọng và ngược lại.

4. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân, là trụ cột của hệ thống chính trị. Bộ máy nhà nước phải được kiện toàn với một đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch, tài năng, đức độ, không quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tận tụy với dân, với công việc cùng với hệ thống chính sách, luật pháp phù hợp với lòng dân, với tình hình thực tế của đất nước. Đó là điều kiện cực kỳ quan trọng để củng cố, mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tăng cường Mặt trận dân tộc thống nhất. Không có điều kiện này, thì những ý tưởng tốt đẹp về đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ không thể nào thực hiện được.

5. Đảng, Nhà nước đã đề ra đường lối, chính sách cụ thể cho cả thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, song nhân dân đòi hỏi đảng viên, cán bộ, công chức phải hành động, "nói đi đôi với làm", "đảng viên đi trước, làng nước đi sau" để tạo lòng tin của nhân dân và qua đó, phát huy được sức mạnh của nhân dân. Đó cũng là yếu tố quan trọng để Mặt trận Tổ quốc vận động nhân dân có kết quả và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc được vững mạnh.

Phần thứ hai
PHÁT HUY SỨC MẠNH ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC, NÂNG CAO VAI TRÒ MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM, ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC VÌ DÂN GIÀU, NƯỚC MẠNH, XÃ HỘI CÔNG BẰNG, .DÂN CHỦ, VĂN MINH

Kính thưa các vị đại biểu,

Thưa các vị khách quý !

Những năm sắp tới là thời kỳ có ý nghĩa rất quan trọng đối với nhân dân ta trong việc phấn đấu thực hiện thắng lợi Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2001 - 2010 nhằm "Đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao rõ rệt đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại"

Nhân dân ta thực hiện những nhiệm vụ trọng đại đó trong bối cảnh thế và lực của nước ta đã lớn mạnh hơn trước rất nhiều: kinh tế phát triển; chính trị, xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội được giữ vững; khối đại đoàn kết toàn dân tộc được tăng cường; lòng tin của tuyệt đại bộ phận nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa được củng cố; hoạt động đối ngoại được mở rộng, môi trường quốc tế thuận lợi; uy tín và vị thế của nước ta trên trường quốc tế được nâng cao.

Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại trên thế giới không ngừng phát triển với những bước tiến nhảy vọt, thúc đẩy sự phát triển kinh tế, làm chuyển biến nhanh cơ cấu kinh tế, làm biến đổi sâu sắc mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Cùng với cách mạng khoa học và công nghệ, toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đang là một xu thế khách quan. Đây là quá trình vừa hợp tác, vừa đấu tranh, đồng thời tạo cơ hội cho nhân dân ta tiếp cận nhanh với nền kinh tế thế giới, với những thành tựu to lớn của khoa học - công nghệ hiện đại. Để nâng cao hiệu quả, sức cạnh tranh và khả năng độc lập, tự chủ của nền kinh tế đất nước, đòi hỏi nhân dân ta phải nỗ lực phấn đấu vượt bậc.

Hòa bình, hợp tác và phát triển đang là xu thế lớn của thời đại. Phong trào nhân dân thế giới chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình vì độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội không ngừng phát triển. Những nét mới đó của tình hình thế giới đang tác động mạnh mẽ đến đất nước ta, đến khối đại đoàn kết toàn dân tộc và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Trong những năm qua, tuy đất nước ta đã giành được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa quan trọng, song nước ta vẫn là một nước nghèo; trình độ khoa học - công nghệ và dân trí còn thấp; tiềm năng về tài nguyên, lao động và nguồn vốn dôi dư trong dân chưa được khai thác; nhiều người đến tuổi lao động vẫn chưa có việc làm. Nhân dân ta lại phải đương đầu với những thách thức không nhỏ trong quá trình toàn cầu hóa và đối phó với các trào lưu văn hóa - tư tưởng độc hại từ bên ngoài.

Mặt khác, trong lúc nhân dân ta quyết tâm phấn đấu giữ vững môi trường hòa bình ổn định để phát triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì các thế lực thù địch vẫn tìm mọi cách thực hiện âm mưu "diễn biến hòa bình", xuyên tạc lịch sử, lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để xúi giục, kích động ly khai đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên và các vùng, miền khác nhằm hỗ trợ các phần tử chống đối gây rối trật tự, an toàn xã hội, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phá hoại công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Những thách thức đó, cộng với những khuyết điểm, yếu kém trong công tác quản lý nhà nước của một số cán bộ, đảng viên, công chức; tệ quan liêu, nạn tham nhũng, buôn lậu, lãng phí và các tệ nạn xã hội khác đang là những khó khăn, trở ngại trên con đường phát triển đất nước.

Mặc dù còn nhiều khó khăn, yếu kém nêu trên, Đại hội VI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có đầy đủ cơ sở để khẳng định: khối đại đoàn kết toàn dân tộc, vị trí, vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nói chung, của từng tổ chức thành viên nói riêng trong nhiệm kỳ qua đã có bước phát triển với chất lượng mới. Bước phát triển đó bắt nguồn từ quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam và tư tưởng Hồ Chí Minh, lấy việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc làm tiền đề, động lực chủ yếu và mục tiêu để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, chấn hưng dân tộc trong thời đại mới. Bước phát triển với chất lượng mới đó được thể hiện ở sự liên kết chặt chẽ, thống nhất hành động giữa các tổ chức thành viên của Mặt trận; giữa Mặt trận với Nhà nước trong việc thực hiện sáng tạo các chương trình kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại. Chất lượng mới đó tạo cơ hội cho đất nước và dân tộc tăng thêm sự đồng thuận để tập hợp mọi lực lượng, mọi cá nhân người Việt Nam ở trong nước và ngoài nước, tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của nhân dân thế giới.

Chính từ chất lượng mới này, Đại hội VI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trương: đoàn kết rộng rãi, đoàn kết mọi thành viên trong xã hội có thể đoàn kết được, không phân biệt đối xử về quá khứ, thành phần giai cấp, dân tộc, tôn giáo, ở trong nước hay ở nước ngoài, đoàn kết chặt chẽ, đoàn kết chân thành, đoàn kết trên cơ sở mục tiêu chung là: giữ vững độc lập, thống nhất, vì "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh"; đoàn kết giữa nhân dân ta với nhân dân các nước trên thế giới, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trở thành động lực chủ yếu để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Đó là nhiệm vụ lịch sử nặng nề nhưng rất vẻ vang của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, của các tổ chức thành viên và của mọi người Việt Nam yêu nước, thương nòi trong giai đoạn mới.

I- Phương hướng, nhiệm vụ chung

của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhiệm kỳ 2004 - 2009.

Phát huy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lực, tự cường, ý thức trách nhiệm và quyền làm chủ của nhân dân, tiếp tục mở rộng, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường đoàn kết quốc tế; nâng cao vai trò Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; đa dạng hóa các hình thức tập hợp nhân dân, tăng cường mối liên hệ mật thiết giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước, góp phần cùng Đảng và Nhà nước xây dựng chủ trương, chính sách, pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và ý nguyện của nhân dân; hướng mạnh hơn nữa các hoạt động của Mặt trận về cơ sở, cộng đồng dân cư; tập hợp rộng rãi và động viên các tầng lớp nhân dân phấn đấu thực hiện thắng lợi chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường sức mạnh quốc phòng, an ninh của thập niên đầu thế kỷ XXI, trước mắt là kế hoạch kinh tế - xã hội 5 năm 2001 - 2005, tạo đà đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, vì "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh".

Để thực hiện thắng lợi phương hướng, nhiệm vụ chung nêu trên, Đại hội VI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quyết định chương trình hành động nhiệm kỳ 2004 - 2009 như sau:

II- Chương trình hành động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
nhiệm kỳ 2004 - 2009

1. Nhiệm vụ trọng tâm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hiện nay là củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Để củng cố và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp và các tổ chức thành viên cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan nhà nước cùng cấp vận động nhân dân thực hiện các nhiệm vụ:

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục bằng nhiều hình thức, biện pháp sinh động, sát hợp với đặc điểm, trình độ của mỗi tổ chức, tầng lớp xã hội, làm cho mọi người hiểu biết đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc và Mặt trận dân tộc thống nhất, về lịch sử dựng nước giữ nước và truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc ta, thực hiện lời dạy của Bác Hồ "Dân ta phải biết sử ta", tiếp tục triển khai thực hiện Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong hệ thống chính trị, nhất là trong các cơ quan nhà nước.

- Thực hiện tốt chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc của Nhà nước đã ban hành, nhất là các chính sách về dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam ở nước ngoài và chính sách đối với người nghèo, đồng thời tham gia cùng Nhà nước tiếp tục thể chế hóa các chính sách đối với các giai cấp và tầng lớp xã hội theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa IX của Đảng Cộng sản Việt Nam.

- Thực hiện dân chủ và công bằng xã hội, mở rộng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân thông qua dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp ở cơ sở, đi liền với tăng cường trật tự, kỷ cương, bảo đảm hài hòa các quan hệ lợi ích giữa cá nhân, tập thể và xã hội, trong đó coi lợi ích cá nhân là động lực trực tiếp và quan trọng.

- Sâu sát cuộc sống của nhân dân; chăm lo, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, bảo vệ các lợi ích chính đáng và hợp pháp của người dân, quan tâm những người nghèo và bất hạnh trong cuộc sống, những nạn nhân chiến tranh, đặc biệt là những người tàn tật, người nhiễm chất độc màu da cam/điôxin, các cháu bị dị tật bẩm sinh; không định kiến và phân biệt đối xử, làm cho mọi người ai cũng an tâm phấn khởi, thấy được sự chăm lo của Nhà nước, sự quan tâm, cưu mang, đùm bọc của cộng đồng và xã hội để tự vươn lên trong cuộc sống.

- Chủ động phát hiện và kiên quyết đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí; giải quyết các vấn đề bức xúc trong xã hội, trong cuộc sống đời thường của người dân, tổ chức tốt hơn nữa, mạnh hơn nữa công tác hòa giải các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân; thực hiện đoàn kết từ mỗi gia đình, cộng đồng thôn, làng, ấp, bản..., mỗi tổ chức, đơn vị, tạo nên sự đồng thuận cao trong toàn xã hội. Cùng các cơ quan nhà nước phấn đấu giải quyết tốt những vụ án oan sai và đơn thư khiếu nại, tố cáo của nhân dân.

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, hướng mạnh về khu dân cư và cơ sở, hiểu tâm tư, nguyện vọng của từng giới, từng cộng đồng; phát huy vai trò của các nhân sĩ, trí thức tiêu biểu, người có uy tín trong đồng bào các dân tộc thiểu số, chức sắc tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài; phát triển thêm các tổ chức thành viên, thu hút thêm đoàn viên, hội viên vào tổ chức, làm cho đoàn viên, hội viên gắn bó với tổ chức, nhằm mở rộng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

2.Động viên nhân dân tham gia các phong trào thi đua, các cuộc vận động thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, phát huy mọi nguồn lực đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp cùng với các tổ chức thành viên cần góp sức cùng Nhà nước tạo điều kiện và môi trường thuận lợi nhằm triệt để giải phóng sức sản xuất, khuyến khích mọi người, mọi thành phần kinh tế phát huy cao độ nguồn lực và tài năng sáng tạo, ra sức phát triển sản xuất, kinh doanh, làm giàu cho mình, cho đất nước, cần kiệm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua làm kinh tế giỏi, xóa đói, giảm nghèo; tiết kiệm trong sản xuất và tiêu dùng; vận động toàn xã hội học tập, áp dụng các tiến bộ của khoa học - công nghệ vào sản xuất, xây dựng đời sống văn hóa, ngăn chặn, đẩy lùi các hiện tượng tiêu cực, tệ nạn xã hội, văn hóa phẩm độc hại..., tích cực góp phần thực hiện xã hội hóa sự nghiệp giáo dục - đào tạo, nâng cao trình độ học vấn, nghiệp vụ, tay nghề, nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài, chăm sóc sức khỏe nhân dân, xã hội hóa sự nghiệp y tế, thể dục, thể thao, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Mặt trận các cấp tiếp tục nâng cao hiệu quả cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư ở tất cả thôn, làng, ấp, bản, khu dân cư, làm cho mỗi khu dân cư ngày càng thể hiện rõ bản chất tốt đẹp của chế độ ta.

Tiếp tục triển khai tốt cuộc vận động Ngày vì người nghèo, xây dựng Quỹ vì người nghèo, góp phần tích cực phấn đấu hoàn thành mục tiêu đến năm 2005 cả nước cơ bản không còn hộ đói, đến năm 2010 cơ bản không có hộ nghèo, không còn nhà dột nát. Vận động các thành phố, các địa phương kinh tế phát triển, giúp đỡ vùng nghèo, các hộ khá giả giúp đỡ hộ nghèo. Thông qua các chương trình, dự án tạo điều kiện giúp người nghèo vay vốn, học nghề, áp dụng các tiến bộ khoa học, công nghệ và kinh nghiệm của những người sản xuất giỏi vào sản xuất, chăn nuôi, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, tăng thêm mùa vụ để tự vươn lên thoát nghèo.

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên bằng những việc làm thiết thực, động viên các tầng lớp nhân dân tham gia góp phần đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, trước hết là công nghiệp hóa nông nghiệp và nông thôn như:

- Phối hợp cùng Nhà nước sửa đổi, bổ sung hoặc xây dựng chính sách, pháp luật nhằm huy động mọi nguồn lực trong dân, trong các thành phần kinh tế, bà con Việt Nam sinh sống ở nước ngoài và các nước bè bạn đầu tư nhiều hơn vào sản xuất, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tạo cơ hội và điều kiện để mọi người phấn khởi sản xuất kinh doanh, làm giàu cho mình, tạo ra nhiều của cải cho xã hội.

- Khuyến khích, tạo điều kiện cho mọi người có cơ hội lập thân, lập nghiệp; mở thêm nhiều ngành, nghề mới, phát triển kinh tế trang trại và các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Động viên và khuyến khích mọi người, mọi thành phần kinh tế áp dụng những thành tựu tiến bộ của khoa học và công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, làm ra nhiều sản phẩm hàng hóa có chất lượng cao, mẫu mã đẹp, đủ sức cạnh tranh với hàng ngoại, đồng thời bảo vệ tốt môi trường; nhân rộng các mô hình hợp tác, liên kết có hiệu quả trong đầu tư phát triển sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

3.Tuyên truyền, động viên nhân dân thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao tinh thần cảnh giác trước những âm mưu và hành động chia rẽ, phá hoại của các thế lực thù địch, nhận rõ nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ Đảng, Nhà nước và chế độ, bảo vệ trật tự, an toàn xã hội. Thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc, là nghĩa vụ thiêng liêng của mọi người dân.

- Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên phát huy vai trò của mình trong việc tập hợp, cổ vũ, động viên nhân dân tham gia các phong trào: xây dựng nền quốc phòng toàn dân, phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; tiếp tục các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, thực hiện tốt chính sách đối với thương binh, gia đình liệt sĩ, gia đình có công với nước; động viên thanh niên hăng hái thực hiện nghĩa vụ quân sự bảo vệ Tổ quốc và tham gia giúp đỡ họ giải quyết việc làm sau khi hoàn thành nghĩa vụ trở về địa phương.

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên phối hợp với các cơ quan nhà nước tham gia giải quyết các vấn đề xã hội bức xúc: các tệ nạn xã hội, văn hóa phẩm độc hại, kết hợp với việc xây dựng ở từng cơ sở, cộng đồng dân cư cuộc sống văn hóa lành mạnh, giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc, kiên quyết đấu tranh làm thất bại các luận điệu và mọi hành động xuyên tạc của các thế lực thù địch nhằm ly khai, chia rẽ các tôn giáo, các dân tộc hòng sử dụng chiêu bài dân chủ, nhân quyền để can thiệp vào công việc nội bộ nước ta, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

4.Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tổ chức, động viên nhân dân tham gia xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân trong sạch vững mạnh; xây dựng, chỉnh đốn Đảng để Đảng thực sự xứng đáng với niềm tin yêu của nhân dân

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm của mình trong việc tổ chức, động viên các tầng lớp nhân dân phát huy quyền làm chủ, tham gia xây dựng chỉnh đốn Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân với bộ máy được kiện toàn, tinh gọn và đội ngũ công chức tài năng, đức độ, tận tụy với dân, với công việc; nhất là xây dựng Đảng, chính quyền cơ sở trong sạch vững mạnh, thực hiện tốt vai trò phản biện xã hội trong quá trình tham gia xây dựng chính sách, pháp luật; tuyên truyền, phổ biến pháp luật, góp phần nâng cao hiểu biết pháp luật và hình thành trong nhân dân ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật; tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân để phản ảnh với Đảng, Nhà nước; cùng Nhà nước chăm lo bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của nhân dân; tổ chức tốt hơn với những hình thức giám sát phù hợp việc thực hiện chính sách, pháp luật của các cơ quan nhà nước, việc làm, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, công chức, đại biểu dân cử; vận động nhân dân giám sát việc thực hiện cải cách hành chính, phát hiện, tố giác và tích cực đấu tranh chống bệnh quan liêu, tội tham nhũng và các hành vi tiêu cực, vi phạm pháp luật, lợi dụng chức quyền để nhũng nhiễu, gây phiền hà cho dân, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức "thực sự là công bộc của dân", "cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư", làm việc với phong cách "trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân".

5.Mở rộng hoạt động đối ngoại nhân dân tăng cường đoàn kết quốc tế

Ngày nay với xu thế toàn cầu hóa kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động đối nội và đối ngoại của mỗi quốc gia ngày càng gắn bó chặt chẽ và tác động lẫn nhau. Trong bối cảnh mới, bài học về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tăng cường phát triển tình hữu nghị và đoàn kết quốc tế, là bài học lớn trong cách mạng dân tộc, dân chủ ở nước ta trước đây càng cần được phát huy mạnh mẽ trong điều kiện hiện nay.

Hoạt động đối ngoại nhân dân gắn với hoạt động đối ngoại của Đảng, hoạt động ngoại giao của Nhà nước sẽ góp phần quan trọng thực hiện "đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế. Việt Nam sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển"

Mở rộng hoạt động đối ngoại của Mặt trận nhằm tăng cường quan hệ song phương và đa phương với các tổ chức nhân dân các nước, nâng cao hiệu quả hợp tác với các tổ chức phi chính phủ quốc gia và quốc tế, nhằm tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới đối với công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta.

Tiếp tục phát triển quan hệ hữu nghị hợp tác với tổ chức mặt trận, các đoàn thể nhân dân của các nước bạn bè truyền thống; mở rộng quan hệ hợp tác với các tổ chức nhân dân các nước láng giềng trong khu vực và các nước đang phát triển...

- Tổ chức, động viên nhân dân tham gia các hoạt động hưởng ứng các phong trào nhân dân thế giới đấu tranh chống khủng bố, chống chạy đua vũ trang, chống nguy cơ chiến tranh, bảo vệ môi trường vì hòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội.

III- Tiếp tục tăng cường tổ chức và đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ công nghiệp hóa,hiện đại hóa

Để phương hướng, nhiệm vụ và chương trình hành động nêu trên trở thành hiện thực đòi hỏi cả hệ thống mặt trận tự khẳng định mình trên cơ sở đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đã ban hành, tiếp tục đổi mới cách nghĩ, cách làm; tăng cường tổ chức, bộ máy và tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động.

1.Về tổ chức

- Xây dựng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vững mạnh về tổ chức, hoạt động ngày càng thiết thực và hiệu quả, thực sự là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện rộng rãi nhất, tập hợp và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân.

- Xây dựng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành nơi hội tụ trí tuệ, khơi dậy và nhân lên gấp bội tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lực, tự cường và sức mạnh nội sinh của toàn dân tộc.

- Sửa đổi, bổ sung Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đáp ứng yêu cầu nâng cao vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong thời kỳ mới; xác định rõ hơn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm và tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, nhất là cấp cơ sở và địa bàn dân cư, để Mặt trận đủ mạnh, chủ động góp phần xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở. Thực hiện tốt vai trò phản biện xã hội; giám sát việc thực hiện Quy chế dân chủ; chăm lo, bảo vệ lợi ích chính đáng của dân ngay tại các khu dân cư và cơ sở xã, phường.

- Cải tiến và nâng cao chất lượng sinh hoạt; thực hiện tốt hơn nữa nguyên tắc hiệp thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành động của các cấp mặt trận và các tổ chức thành viên.

- Chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ mặt trận vững vàng về chính trị, thành thạo công việc, có tinh thần trách nhiệm cao trước nhân dân, có uy tín, được dân tin, dân mến, được Đảng tin cậy, Nhà nước tôn trọng. Đẩy mạnh và nâng cao chất lượng, bồi dưỡng cán bộ chuyên trách và đội ngũ cộng tác viên.

- Cùng với việc tăng cường đội ngũ cán bộ chuyên trách cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu hợp lý, cần đẩy mạnh việc xây dựng các tổ chức tư vấn, thu hút đông đảo các chuyên gia, cộng tác viên ở tất cả các cấp, nhằm phát huy năng lực, trí tuệ, vốn sống và kinh nghiệm hoạt động của đội ngũ này, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Mặt trận.

2.Về phương thức hoạt động

- Hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phải thực sự đổi mới theo hướng: rõ mục tiêu, rõ nhiệm vụ, bám sát các nhiệm vụ kinh tế - xã hội quan trọng của đất nước, của địa phương, sát với cơ sở, cộng đồng dân cư. Biết nắm bắt kịp thời ý kiến, nguyện vọng và sáng kiến của nhân dân để góp phần tích cực vào việc tham gia xây dựng đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Nắm vững đường lối, chủ trương của Đảng, hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng của dân, bảo vệ quyền lợi chính đáng của dân, làm tốt vai trò tham gia xây dựng chính sách, pháp luật và hoạt động giám sát của Mặt trận.

- Tiếp tục nâng cao hiệu quả phối hợp với các cơ quan nhà nước, thực hiện tốt các quy chế phối hợp công tác, các nghị quyết, thông tư liên tịch đã ký kết nhằm thực hiện tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

- Tạo chuyển biến thực sự trong việc phối hợp và thống nhất hành động với các tổ chức thành viên ở cả bốn cấp và nhất là khu dân cư trên mọi lĩnh vực hoạt động.

- Trên cơ sở tham gia ở tầm vĩ mô để cùng Nhà nước tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn cho các ngành, các cấp, các địa phương, cần tiếp tục hướng mạnh hoạt động của Mặt trận về cơ sở, và cộng đồng dân cư, hộ gia đình. Triển khai thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở. Nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Công tác mặt trận; xây dựng gia đình và cộng đồng dân cư biết tự quản ở các thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố, góp phần đổi mới tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở. Khắc phục cách hoạt động hành chính, phô trương, hình thức, xa dân trong hoạt động của Mặt trận.

- Bồi dưỡng, hướng dẫn và phát huy vai trò của các cá nhân tiêu biểu trong các giai tầng xã hội; động viên mọi người tham gia các hoạt động do Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp đề ra.

- Đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác thi đua khen thưởng trong hệ thống tổ chức mặt trận, góp phần thúc đẩy phong trào thi đua yêu nước trong các tầng lớp nhân dân như Luật thi đua - khen thưởng đã quy định.

- Đẩy mạnh việc thu thập, tập hợp, phân tích, đánh giá dư luận xã hội và tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân; tăng cường công tác nghiên cứu lý luận và tổng kết hoạt động thực tiễn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Cần sớm có cơ quan thu thập dư luận xã hội của Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; thực hiện thông tin hai chiều; nâng cao chất lượng và mở rộng việc phát hành báo Đại đoàn kết, tạp chí Mặt trận, Thông tin công tác Mặt trận, báo, tạp chí của các tổ chức thành viên; tổ chức tốt Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc 18-11 hằng năm ở cơ sở. Sớm xuất bản lịch sử Mặt trận dân tộc thống nhất; triển khai việc sưu tầm, tập hợp các hiện vật, hình ảnh tư liệu, để tiến tới xây dựng bảo tàng lịch sử Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam.

- Mọi hoạt động của Mặt trận khóa 2004 - 2009 phải góp phần tích cực thực hiện yêu cầu: phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng chỉnh đốn Đảng là then chốt, với không ngừng nâng cao văn hóa - nền tảng tinh thần của xã hội, tăng cường sức mạnh quốc phòng, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, đảm bảo cho sự phát triển toàn diện và bền vững của đất nước.

Thưa các vị đại biểu !

Trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc ta, thế kỷ XX là thế kỷ đấu tranh chống ngoại xâm gay go nhất, quyết liệt nhất và mang lại những thắng lợi vẻ vang nhất. Nhân dân ta đã lật đổ ách thống trị của chủ nghĩa phátxít, đánh bại chủ nghĩa thực dân cũ và chủ nghĩa thực dân mới và đang ra sức thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới, từng bước đưa đất nước quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Thực tiễn lịch sử đó chứng tỏ: được Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, dân tộc ta có đủ quyết tâm, trí thông minh, tài năng, nghị lực để phát huy những thành quả đã giành được, tận dụng thời cơ, vượt qua thách thức, tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tổ quốc Việt Nam yêu dấu là tài sản chung của mọi người mang trong mình dòng máu con Lạc, cháu Hồng. Nhân dân ta là người chủ đất nước; đất nước hưng thịnh hay suy vong là tùy thuộc vào sự đóng góp của mỗi người chúng ta. ý chí của nhân dân là mệnh lệnh cao nhất. Tiếng nói của nhân dân là tiếng nói quyết định nhất. Sức mạnh không gì lay chuyển nổi của dân tộc ta từ bao đời nay vẫn là sức mạnh đại đoàn kết bắt nguồn từ nhân dân.

Một thời kỳ mới với những thời cơ và thuận lợi mới, khó khăn và thách thức mới đang đặt ra trước dân tộc ta.

Phát huy truyền thống của các tổ chức mặt trận trước đây, Đại hội VI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam kêu gọi đồng bào ta ở trong nước cũng như ở nước ngoài, hơn bao giờ hết, hãy đồng tâm hiệp lực, coi lợi ích của Tổ quốc là cao nhất, thiêng liêng nhất, đoàn kết muôn người như một, phát huy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, phấn đấu thực hiện mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh", xây dựng nước ta "đàng hoàng hơn, to đẹp hơn", sánh vai với các cường quốc văn minh, tiến bộ trên thế giới như Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân ta hằng mong muốn.

Đại hội chúng ta nguyện cùng nhau thực hiện tốt nhất lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh:

Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết,

Thành công, thành công, đại thành công.

Kính chúc các vị đại biểu dồi dào sức khỏe.

Xin trân trọng cảm ơn.