|
|
 |
|
|
|
|
|
GÓP Ý VÀO ĐỀ ÁN
PHẢN BIỆN XÃ HỘI CỦA
MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM |
|
|
Lời Tòa Soạn :
Hội nghị góp ý kiến xây dựng đề án
giám sát , phản biện của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam |
|
|
Lời Toà soạn:
Bạn đọc thân quý,
Trong Báo cáo chính trị của Ban chấp
hành Trung ương Đảng khoá IX tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
X ghi rõ" Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân có vai
trò rất quan trọng trong việc tập hợp, vận động, đoàn kết rộng rãi
các tầng lớp nhân dân; đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của
nhân dân; đưa các chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước, các
chương trình kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng vào cuộc
sống, góp phần xây dựng sự đồng thuận trong xã hội.
Nhà nước ban hành cơ chế để Mặt trận và
các đoàn thể nhân dân thực hiện tốt vai trò giám sát và phản biện xã
hội..."
Trong hai ngày 3 và 4-7, Ban Thường trực
UBTƯ MTTQ Việt Nam đã tổ chức hai hội nghị: Hội nghị với các vị
nguyên là lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các vị lão thành cách mạng, nhân
sĩ, trí thức và Hội nghị với lãnh đạo các tổ chức thành viên để nghe
ý kiến góp ý vào Đề án giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt
Nam thực hiện Nghị quyết Đại hội X của Đảng. Nhân dịp này Ban biên
tập báo Đại Đoàn Kết và Website Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức
đợt góp ý kiến nhằm góp phần vào việc hoàn thiện "Đề án phản
biện xã hội của MTTQ Việt Nam". Vì đây là vấn đề mới và khó,
Ban Biên tập xin nêu một số gợi ý để bạn đọc trong nước và đồng bào
ta ở xa Tổ quốc có thể góp ý vào những vấn đề cụ thể sau đây:
1 - Làm rõ khái niệm "phản biện xã
hội". Phản biện xã hội khác gì với "tham gia góp ý kiến" như lâu nay
MTTQ vẫn thực hiện?
2 - Mục đích, yêu cầu và phạm vi
vấn đề phản biện.
- Với Đảng, MTTQ phản biện những vấn đề
gì đối với việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách, quyết
định lớn của Đảng?
- Với Nhà nước, MTTQ Việt Nam và các
đoàn thể nhân dân phản biện những vấn đề gì về xây dựng chính sách
pháp luật, về chính sách kinh tế - xã hội?
3 - Vấn đề xây dựng tổ chức và cán
bộ của Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương các cấp, MTTQ phản
biện tới mức nào? Ví dụ như hình thức lấy ý kiến, thông qua
hiệp thương dân chủ để có ý kiến phản ánh, kiến nghị với cấp uỷ Đảng
và chính quyền hay có hình thức nào khác hiệu quả cao hơn?
4 - Về cơ chế phản biện
Để phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam có
thể thực hiện được, tránh hình thức, cần có cơ chế gì? Về tính chủ
động của UBMTTQ, các đoàn thể nhân dân và của cơ quan Đảng và Nhà
nước trong việc tiếp cận thông tin, tiếp cận thực tế, tiếp thu và
trả lời kiến nghị của Mặt trận, đoàn thể v.v...
5 - Điều kiện bảo đảm để thực hiện
phản biện xã hội bao gồm những yếu tố gì? Về nhận thức, về thể chế,
về nguồn nhân lực, về kinh phí v.v...
Nếu được Trung ương Đảng, Nhà nước nhất
trí với nội dung, phương pháp, cơ chế, điều kiện phản biện xã hội,
thì cần có hình thức nào (Chỉ thị, Nghị quyết) để các cấp uỷ thực
hiện việc phản biện có hiệu quả? Vì sao lại phải dùng hình thức đó?
Về phía Nhà nước cần có hình thức gì?
Nghị quyết hay pháp lệnh hay phải có luật?
6 - Tổ chức thực hiện
Phản biện xã hội được thực hiện ở mấy
cấp trong hệ thống Mặt trận, đoàn thể, trong một số năm trước mắt
nên tổ chức như thế nào?
7 - Về mối quan hệ giữa giám sát
và phản biện xã hội ra sao?
Bạn đọc có thể góp ý vào những vấn đề mà
mình quan tâm hoặc nảy sinh từ thực tiễn công tác.
Ban biên tập rất mong nhận được bài viết
của bạn đọc gần xa.
|
|
|
Chủ tịch nước
Nguyễn Minh Triết: Sớm thể chế hoá vai trò giám sát, phản biện xã hội
của MTTQ Việt Nam
Giám sát, phản
biện xã hội: Nhiệm vụ quan trọng của Mặt trận
Giám sát và phản biện xã hội, lý do
tồn tại của Mặt trận
Cần
xây dựng đội ngũ có tâm và có tầm
Phản biện
là có đồng tình, có phản đối, có chấp nhận và có bổ xung
Chính dân là người phản biện
"Dân
chủ - Tranh luận - Phản biện - Đồng thuận"
Xây
dựng lực lượng nòng cốt để phản biện
Phản biện những vấn đề cụ thể, càng cụ thể
càng tốt
Muốn Giám sát và phản
biện xã hội , Mặt trận tổ quốc phải mạnh
Trao đổi về Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam với chức năng phản biện xã hội
Tiếng nói phản biện của Mặt trận
phải được pháp luật thừa nhận
Công tác cán bộ - nội dung quan
trọng của phản biện
Cuộc sống rất cần phản biện xã
hội
Để thực hiện tốt vai trò
phản biện xã hội
|
|
|
|
|
|
|
|
Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết: Sớm thể
chế hoá vai trò giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam
Tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của
Đảng đã khẳng định vai trò giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt
Nam. Để vai trò giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận đi sâu vào
cuộc sống, mới đây, tại Hội nghị tổng kết thực hiện Quy chế phối hợp
giữa Chủ tịch nước và Đoàn Chủ tịch UBTƯMTTQ Việt Nam, Chủ tịch nước
Nguyễn Minh Triết đã nhấn mạnh: Đề nghị các cơ quan có thẩm quyền sớm
thể chế hoá vai trò giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam.
Trong những năm qua, MTTQ Việt Nam đã làm tốt chức năng
vận động, tập hợp, tăng cường Khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đưa các
chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống, tạo sự đồng
thuận cao trong xã hội.
Quy định rõ cơ chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt
trận
Lời nhấn mạnh về vai trò của MTTQ Việt Nam đã cho thấy,
người đứng đầu Nhà nước rất quan tâm đến những hoạt động của MTTQ Việt
Nam cũng như vai trò giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận. Phản
biện xã hội là nhu cầu cần thiết, góp phần khắc phục tệ tham nhũng, quan
liêu... Vì vậy, với tư cách là liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện
rộng rãi nhất của mọi đối tượng, tầng lớp dân cư trong xã hội, MTTQ Việt
Nam có trách nhiệm phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ
của nhân dân trong việc tham gia phản biện xã hội. Các cấp uỷ Đảng có
trách nhiệm chỉ đạo cơ quan nhà nước cụ thể hoá nghị quyết, thể chế hoá
trách nhiệm và quyền hạn của Mặt trận bằng các văn bản pháp quy. Năm
2010, Chủ tịch nước và Đoàn Chủ tịch UBTƯMTTQ Việt Nam tiếp tục đề nghị
các cơ quan có thẩm quyền sớm thể chế hóa vai trò giám sát và phản biện
xã hội của MTTQ Việt Nam, trong đó quy định rõ, đầy đủ cơ chế về giám
sát và phản biện xã hội của Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội để
nâng cao vai trò và vị thế của MTTQ Việt Nam.
Mặt trận luôn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân
dân
Trong những năm qua, Đoàn Chủ tịch UBTƯMTTQ Việt Nam đã
chủ động đề xuất, kiến nghị với Chủ tịch nước trong công tác xây dựng
pháp luật nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật, đáp
ứng yêu cầu thực tiễn, hội nhập quốc tế và những nguyện vọng chính đáng
của nhân dân. Đặc biệt là triển khai thực hiện Luật Phòng, chống tham
nhũng, Luật Thực hành tiết kiệm chống lãng phí, góp phần tích cực vào
việc nâng cao quyết tâm của Đảng, Nhà nước và nhân dân cũng như nâng cao
hiệu quả của cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Năm 2009,
UBTƯMTTQ Việt Nam đã tiếp nhận và xử lý hơn 2000 đơn thư khiếu nại, tố
cáo của công dân. Nhiều đơn thư phản ánh những vấn đề bức xúc ở địa
phương hoặc liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của công
dân đã được Mặt trận kiến nghị cụ thể với các cơ quan có thẩm quyền xem
xét và giải quyết.
Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết thường xuyên nhắc nhở cán bộ, đảng viên,
chính quyền các cấp chấp hành pháp luật, tôn trọng và tạo điều kiện để
Mặt trận thực hiện quyền của mình.
Năm 2009 là năm đất nước có nhiều khó khăn, thách thức nhưng Việt Nam đã
sớm ngăn chặn được đà suy giảm kinh tế, kiềm chế lạm phát, phục hồi sản
xuất, duy trì mức tăng trưởng 5,2%, ổn định chính trị, xã hội. Trong
thành quả to lớn này của đất nước, những chương trình hành động MTTQ
Việt Nam đã góp phần đáng kể trong việc thực hiện các nhóm giải pháp do
Chính phủ đề ra. Đặc biệt là phát huy Khối đại đoàn kết toàn dân tộc,
động viên mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội nỗ lực, cố gắng sát cánh
cùng Đảng, Nhà nước vượt qua những khó khăn thể hiện truyền thống tốt
đẹp của dân tộc Việt Nam. Theo Chủ tịch UBTƯMTTQ Việt Nam Huỳnh Đảm, Quy
chế phối hợp với các cơ quan nói trên đã đem lại hiệu quả cao, đóng góp
vào sự nghiệp phát triển chung của đất nước. Công tác trọng tâm trong
năm 2010 là quán triệt và đưa tinh thần Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn
quốc MTTQ Việt Nam lần thứ VII vào cuộc sống. Phối hợp chặt chẽ, hoàn
thiện hơn nữa về cơ chế, chính sách, pháp luật nhằm tiếp tục, củng cố
Khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, nâng
cao sức mạnh của cả dân tộc, góp phần thúc đẩy tốt việc xây dựng nhà
nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Phát huy quyền làm chủ của nhân dân,
tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và tham gia chuẩn bị tốt Đại hội
Đảng các cấp, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI cũng như chuẩn
bị bầu cử Quốc hội trong năm 2011. Đặc biệt là động viên, đẩy mạnh các
phong trào thi đua yêu nước, nâng cao chất lượng Cuộc vận động Học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và các cuộc vận động do
UBTƯMTTQ Việt Nam phát động.
Theo Báo Đại Đoàn kết
Về đầu trang
|
|
Giám
sát, phản biện xã hội: Nhiệm vụ quan trọng của
Mặt trận
Phải khẳng định một điều: trong
công cuộc xoá đói giảm nghèo, quyên góp giúp đỡ
những hoàn cảnh khó khăn trên cả nước, MTTQ Việt
Nam luôn có vai trò dẫn đầu, từ đề xuất chủ
trương đến tổ chức thực hiện và luôn luôn đạt
những kết quả vượt yêu cầu và vượt cả mong ước.
Khó mà thống kê được hết những căn nhà “Đại đoàn
kết”, những lớp học, trạm y tế... được xây dựng
ở khắp các tỉnh, đặc biệt ở 62 huyện nghèo. Cũng
không thể phai mờ những cảm xúc trong những đêm
“Nối vòng tay lớn”, “Vì người nghèo”... trước
những tấm lòng từ thiện khi được Mặt trận phát
động và khơi dậy đạo lý “lá lành đùm lá rách”
của mọi người Việt Nam -cả trong nước và kiều
bào ở nước ngoài. Đó là một thành tích rất lớn,
rất hiệu quả mà ai cũng thấy. Làm được như vậy,
bởi MTTQ Việt Nam bao gồm rất nhiều thành viên
là các đoàn thể chính trị-xã hội, kể cả Đảng
Cộng sản Việt Nam cũng là một thành viên. Nhờ đó,
khi MTTQ Việt Nam đề xuất chủ trương, thì tất cả
các thành viên đều hưởng ứng và đóng góp phần
mình một cách tích cực.
Tuy nhiên, vai trò MT không chỉ
có công việc làm từ thiện, đứng ra vận động,
quyên góp nhằm thực hiện mục tiêu cao cả đó. Một
trong những chức năng hết sức quan trọng nữa của
MT, đó là vai trò giám sát - phản biện xã hội.
Khi Đảng và Nhà nước đề ra chủ trương thí điểm
“nhất thể hoá” ở cấp phường, xã và quận huyện (bí
thư đồng thời là chủ tịch UBND) thì vai trò và
tiếng nói phản biện của MT lại càng rất cần
thiết. Chẳng hạn khâu lựa chọn nhân sự, khâu tổ
chức và sắp xếp lại bộ máy làm việc... đều cần
có ý kiến của MT. Sở dĩ như vậy vì –như đã nói ở
trên- MT chính là người thu thập được tiếng nói
rộng rãi và chân thực của các đoàn thể chính
trị-xã hội thuộc tổ chức của mình, của mọi người
dân bình thường trong khu vực. Có một điều thuộc
về tâm lý khá phổ biến -nhất là trong các cụm
dân cư- khi chi bộ cơ sở đề nghị góp ý kiến cho
các đảng viên thì thường là không nhiều ý kiến,
bởi người dân bình thường tỏ ra hơi...ngại ! Có
chăng chỉ là những ý kiến chung chung, “vô
thưởng vô phạt” vì người dân không phải đảng
viên cho rằng “chúng tôi có biết gì đâu mà nói”,
“chuyện ấy đã có chi bộ lo”... Nhưng nếu là MT
đứng ra tổ chức, nghĩa là bao gồm cả các chi hội,
phụ nữ, thanh niên, người cao tuổi, chữ thập đỏ,
cựu chiến binh, khuyến học...thì có khá nhiều ý
kiến chân thực và sâu sắc. Lãnh đạo của phường,
xã tham dự những cuộc họp rộng rãi như vậy để
nghe, hoặc Ban công tác MT tập hợp và phản ánh
lên một cách đầy đủ thì thường là có tác dụng
lớn hơn, sát thực hơn.
Trong thời gian vừa qua, phải
thành thực nhận rằng vai trò giám sát - phản
biện của MT chưa được các cấp uỷ Đảng và chính
quyền coi trọng một cách đúng mức. Có những
nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.
Trước hết, muốn có những ý kiến
giám sát - phản biện sắc sảo, có sức thuyết phục,
thì bản thân những người làm công tác MT phải có
một trình độ nhất định. Nêu điều này chỉ trong
phạm vi cấp cơ sở. Xin nêu một ví dụ cụ thể :
vừa qua, chỉ trong vòng một tháng, ngành xăng
dầu đã tăng giá tới 2 lần. Dân băn khoăn, thắc
mắc, nhưng chưa thấy ý kiến nào của cán bộ MT
phản biện, có lẽ vì những cán bộ này chưa nắm
thật vững những thông tin về giá xăng dầu mà
cũng như người dân chỉ biết “nghe ngành xăng dầu
giải thích sao thì biết vậy”. Trình độ của người
dân bây giờ đã khác xưa, các phương tiện thông
tin và truyền thông rất phong phú và chi tiết.
Nếu cán bộ MT ít chịu đọc, ít chịu xem báo...thì
khó lòng có thể giải thích cho dân một cách thấu
đáo.
Nguyên nhân thứ 2 do sự chưa quan
tâm đúng mức của các cấp Đảng và chính quyền đối
với vai trò của MT. Thường thì Chủ tịch MT cấp
cơ sở (phường, xã) chỉ “có chân” trong Ban Chấp
hành Đảng uỷ- một đảng uỷ viên - mà với chức
trách, nhiệm vụ, vị trí của mình, tốt hơn nên
trong cơ cấu của ban Thường vụ. Chủ tịch MT nếu
có trình độ, nhiệt huyết với công việc, không
chỉ sẽ đủ điều kiện trúng cử vào thường vụ mà là
người gần và sâu sát với cơ sở, đưa ra nhiều ý
kiến giám sát - phản biện từ dân, góp phần lãnh
đạo của Đảng hiệu quả, thực tế hơn.
Còn một cấp “dưới cả cơ sở” nhưng
lại hết sức quan trọng. đó là “Trưởng ban công
tác Mặt trận” của khu hoặc cụm dân cư. Như mọi
người thường nói vui: ban Mặt trận này có nghĩa
là “trận nào cũng có mặt” : mọi đợt quyên góp,
vận động... đều phải xắn tay áo tham gia. Ở một
cụm dân cư, bà Nguyễn Thị Thảo, một trưởng phòng
đã nghỉ hưu, là Trưởng ban công tác MT còn được
Chi bộ tín nhiệm bầu là Phó Bí thư Chi bộ. Bà đã
làm việc “hết mình”, thậm chí có lúc đi vận động,
quyên góp... bà còn phải đẩy xe đưa cháu đi theo
(vì bố mẹ các cháu đi làm chưa về, còn ông thì
phải “quản” mấy đứa cháu lớn hơn một chút !). Ba
tổ dân cư và đầy đủ các thành viên : chữ thập đỏ,
khuyến học, phụ nữ, người cao tuổi, cựu chiến
binh...mà mọi thứ họp hành bao giờ cũng phải có
mặt bà; mọi cuộc vận động, quyên góp... tổ chức
nào cũng muốn kéo bà đi –vì bà rất khéo vận động,
và rất có tín nhiệm trong cụm dân cư. Giấy khen
của cấp quận, cấp phường thì nhà bà “chẳng còn
chỗ treo”. Năm 2009, Ban công tác MT-mà bà làm
Trưởng ban- còn vinh dự được UBTƯ MTTQ Việt Nam
khen thưởng. Vậy đó, nhưng đáng nói là phụ cấp
không có (dù chỉ mang tính tượng trưng), tờ báo
của Mặt trận cũng không, bà chỉ làm việc với
lương tâm và trách nhiệm cùng lòng quý mến của
bà con xung quanh. Sự coi trọng đúng mức của cấp
ủy Đảng, chính quyền với MT, trực tiếp là chế độ
cho cán bộ MT chắc sẽ tạo thêm điều kiện để MT
thực hiện tốt hơn chức năng đã đề ra.
Theo Báo Đại Đoàn
kết
Về đầu trang
|
|
| |
| |
 |
|
|