Lời Toà soạn: Bạn đọc thân quý,

  Trong Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá IX tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X ghi rõ" Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân có vai trò rất quan trọng trong việc tập hợp, vận động, đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân; đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân; đưa các chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước, các chương trình kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng vào cuộc sống, góp phần xây dựng sự đồng thuận trong xã hội.

Nhà nước ban hành cơ chế để Mặt trận và các đoàn thể nhân dân thực hiện tốt vai trò giám sát và phản biện xã hội..."

Trong hai ngày 3 và 4-7, Ban Thường trực UBTƯ MTTQ Việt Nam đã tổ chức hai hội nghị: Hội nghị với các vị nguyên là lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các vị lão thành cách mạng, nhân sĩ, trí thức và Hội nghị với lãnh đạo các tổ chức thành viên để nghe ý kiến góp ý vào Đề án giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam thực hiện Nghị quyết Đại hội X của Đảng. Nhân dịp này Ban biên tập báo Đại Đoàn Kết và Website Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức đợt góp ý kiến nhằm góp phần vào việc hoàn thiện "Đề án phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam". Vì đây là vấn đề mới và khó, Ban Biên tập xin nêu một số gợi ý để bạn đọc trong nước và đồng bào ta ở xa Tổ quốc có thể góp ý vào những vấn đề cụ thể sau đây:

1 - Làm rõ khái niệm "phản biện xã hội". Phản biện xã hội khác gì với "tham gia góp ý kiến" như lâu nay MTTQ vẫn thực hiện?

2 - Mục đích, yêu cầu và phạm vi vấn đề phản biện.

- Với Đảng, MTTQ phản biện những vấn đề gì đối với việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách, quyết định lớn của Đảng?

- Với Nhà nước, MTTQ Việt Nam và các đoàn thể nhân dân phản biện những vấn đề gì về xây dựng chính sách pháp luật, về chính sách kinh tế - xã hội?

3 - Vấn đề xây dựng tổ chức và cán bộ của Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương các cấp, MTTQ phản biện tới mức nào? Ví dụ như hình thức lấy ý kiến, thông qua hiệp thương dân chủ để có ý kiến phản ánh, kiến nghị với cấp uỷ Đảng và chính quyền hay có hình thức nào khác hiệu quả cao hơn?

4 - Về cơ chế phản biện

Để phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam có thể thực hiện được, tránh hình thức, cần có cơ chế gì? Về tính chủ động của UBMTTQ, các đoàn thể nhân dân và của cơ quan Đảng và Nhà nước trong việc tiếp cận thông tin, tiếp cận thực tế, tiếp thu và trả lời kiến nghị của Mặt trận, đoàn thể v.v...

5 - Điều kiện bảo đảm để thực hiện phản biện xã hội bao gồm những yếu tố gì? Về nhận thức, về thể chế, về nguồn nhân lực, về kinh phí v.v...

Nếu được Trung ương Đảng, Nhà nước nhất trí với nội dung, phương pháp, cơ chế, điều kiện phản biện xã hội, thì cần có hình thức nào (Chỉ thị, Nghị quyết) để các cấp uỷ thực hiện việc phản biện có hiệu quả? Vì sao lại phải dùng hình thức đó?

Về phía Nhà nước cần có hình thức gì? Nghị quyết hay pháp lệnh hay phải có luật?

6 - Tổ chức thực hiện

Phản biện xã hội được thực hiện ở mấy cấp trong hệ thống Mặt trận, đoàn thể, trong một số năm trước mắt nên tổ chức như thế nào?

7 - Về mối quan hệ giữa giám sát và phản biện xã hội ra sao?

Bạn đọc có thể góp ý vào những vấn đề mà mình quan tâm hoặc nảy sinh từ thực tiễn công tác. 

Ban biên tập rất mong nhận được bài viết của bạn đọc gần xa.