Dân tộc Cơ Lao
Tên
gọi khác
Ke Lao
Nhóm
ngôn ngữ
Ka đai
Dân số
1.500 người.
Cư trú
Tập trung ở huyện §ồng Văn và Hoàng Su Phìn (tỉnh Hà Giang).
§ặc
điểm kinh tế
Ở Đồng Văn, người Cờ Lao làm nương, gieo trồng ngô ở hốc núi đá.Ở Hoàng Su
Phi, đồng bào làm ruộng nước và nương núi đất, trồng lúa là chính. Nghề thủ công
phổ biến của đồng bào là đan lát và làm đồ gỗ, sản phẩm là phên, cót, nong, bồ,
bàn ghế, yên ngựa v.v...
Tổ
chức cộng đồng
Mỗi bản người Cờ Lao có khoảng 15-20 nhà. Mỗi nhà là một gia đình nhỏ gồm vợ
chồng và con cái, con trai có vợ ít khi ở chung với bố mẹ.
Mỗi nhóm Cờ Lao có một số họ nhất định. Các con đều theo họ cha.
Hôn
nhân gia đình
Theo phong tục con trai cô được lấy con gái cậu. Phụ nữ Cờ Lao khi mang thai
thường kiêng cữ cẩn thận để sinh đẻdễ, con khỏe mạnh. Ộở vùng §ồng Văn, người Cơ
Lao đốt nhau của đứa trẻ sơ sinh thành than rồi đem bỏ vào hốc đá trên rừng,
tránh để cho chó hay lợn giẫm vào. §ứa trẻ sinh ra được 3 ngày 3 đêm (nếu là con
trai), 2 ngày 3 đêm (nếu là con gái), thì bố mẹ làm lễ đặt tên cho con. §ứa con
đầu lòng được bà ngoại đặt tên cho. Người Cờ Lao chết đi được làm lễ chôn cất và
lễ chay. Người Cờ Lao có tục khi chôn cất thì xếp đá thành từng vòng quanh mộ (mỗi
vòng đá tương ứng với 10 tuổi của người chết), rồi lấp đất kín những vòng đá ấy.
Văn
hóa
Hàng năm người Cơ Lao có những ngày lễ, tết theo âm lịch như 3 tháng 3, 5 tháng
5, 15 tháng 7, 9 tháng 9 v.v... và tết Nguyên đán là lớn nhất.
Nhà
cửa
Người Cơ Lao ở nhà đất thường ba gian hai chái. Mái lợp tranh.Ở Hoàng Su Phì
đôi khi người ta lợp bằng những máng nứa theo kiểu lợp ngói âm dương. Vách đan
bằng nứa, có khi người ta đan bằng những cây gỗ nhỏ...
Trang
phục
Cá tính trang phục không rõ ràng chịu ảnh hưởng của trang phục (hay gần gũi) với
cư dân thuộc nhóm ngôn ngữ Tày - Thái như (Tày, Nùng Giáy...) về kỹ thuật và
phong cách mỹ thuật.
+
Trang phục nam
§àn ông Cờ Lao mặc quần
như
nhiều dân tộc vùng biên giới phía Bắc
+ Trang phục
nữ
Phụ nữ Cờ Lao mặc quần, áo dài 5 thân cài nách, dài quá đầu gối, được trang trí
bằng nhiều miếng vải khác màu khâu đáp lên ngực áo từ giữa ngực sang nách phải,
theo mép xẻ.